Surah Al-A'raf (The Heights )

Surah Al-A'raf (The Heights ) - Yaw Aya count 206

Alif-Lâm-Mîm-Swâd.[1]
(Achi ni) chitabu (cha Qur’an) chachitulusyidwe kukwenu, basi muntima mwenu mukaŵa mwana kutaŵika pa (kuchilungusya) chalakwechi (pakogopa kunkanila), kuti mwatetele nacho (achimakafili), ni kuŵa chikumbusyo kwa ŵakulupilila.
Ana soni jilingwa mwa misi jatwajijonasile, ni yajiyichilile ipotesi Yetu lwaachilo kapena ŵanganyao ali n'gusama (muusi)!
Ni nganikuŵa kulilasika kwao pa ndema jayaichilile ipotesi Yetu ikaŵeje ŵatiji: “Chisimu uwwe twaliji ŵakulitenda lupuso.”
Basi chisimu chene tuchasimbila (ngani syao syosope) mwaumanyilisi, soni Uwwe nganituŵa ŵakusoŵa (pa yaŵatendaga).
Soni chipiimo (chakupimila masengo ga ŵandu) lyele lisikulyo chichiŵa chakuonaonape (changali chinyengo),[2] sano ŵayikasitope ipiimo yao (yamasengo gambone), basi ŵanganyao ni ŵachakaŵe ŵakupunda.
Nambo ŵayikapepuche ipiimo yao (yamasengo gambone), basi ŵanganyao ni aŵala ŵalipelelwekasisye achimisyene ligongo lya lupuso lwaŵaliji nkugatenda ma Ȃya Getu.
Soni chisimu twan'gumbile ŵanganyammwe (babaŵenu Adam), kaneka ni kunkolosya (pakumpa kaoneche kachimundu), kaneko ni twatite kwa Achimalaika: “Mwasujudilani Adam.” Basi wosope ni ŵasujudu kusigala Ibulisu, nganaŵa mwa akusujudu.
(Allah) jwatite: “Chichi chinsiŵilile kuti nkasujudu ndema janallamwile?” Jwalakwe jwatite: “Une ni jwambone nnope kumpunda jwalakweju, mwangumbile une kuumila m’moto, ni mun'gumbile jwalakweju kuumila mwilongo.”
(Allah) jwatite: “Basi tulukani mwele (mu Mbepomo), mwanti ngayikuŵajilwa kukwenu kuti n'dikwesye mwalakwemo, basi kopokani chisimu mmwejo n'di muŵakuchembuluka.”
Jwalakwe jwatite: “Mumbani lipesa (lyakuti ngawa) mpaka lisiku lyakwimusyidwa (ŵandu m’malembe).”
(Allah) jwatite: “Chisimu mmwejo n'di muŵakupedwa lipesa.”
Jwalakwe jwatite: “Basi ligongo lyanti mundesile kuŵa jwakupombotala, chinatamilile kwene ŵanganyao petala Lyenu lyagoloka (kuti nasokonesye).”
(Allah) jwatite: “Kopokani mwalakwemo n'di ŵakunyosyedwa ni kuŵinjidwa, chisimu ŵataiche mwakunkuya mmwe mwaŵanganyao, nikuti tingajigumbasye kwene Jahannama ni jenumanja wosope.”
Kaneko (Allah jwatite kwa Adam): “E mmwe Adam! Tamani mmwejo ni ŵankwenu mu Litimbe lya ku Mbepo, basi n’dyeje palipose pansachile, nambo ngasinchiŵandichila achi chitelachi ntakuŵa muŵakulitenda lupuso.”
Basi shetani jwaasongonele (yakusakala Adam ni Hawa), kuti iwonechele kukwao yayasisiche kwa ŵanganyao mu umakonope wao, (shetani) ni jwatite: “M'mbuje gwenu nganankanya achi chitelachi ikaŵeje kuti ntakwika mwansyuchile malaika gaŵili, kapena kuŵa muŵandamo (ŵangawa).”
Ni jwalumbile pameso pao (juchitiji): “Chisimu une ndili (jumpepe) mwa akum'bunda misyungu.”
Basi ni jwaatulwisye (pa uchimbichimbi wao) mwakwanyenjelela. Basi pandema jaŵapasyisye (isogosi ya) chitelacho, waonechele kukwao umakonope wao, ni ŵatandite kulinyambatika masamba ga mu Litimbemo, ni jwaaŵilasile M'mbuje gwao (juchitiji): “Ana nganinankanya ŵanaŵaŵilimmwe achi chitelachi, ni kunsalila kuti chisimu shetani kukwenu ni mmagongo jwakuonechela?”
Ŵanaŵaŵilio ŵatite: “E Ambuje ŵetu! Tulitendele lupuso twachimisyewe, nambo naga ngankutukululuchila ni kututendela chanasa chisimu chituŵe mu ŵakwasika.”
(Allah) jwatite: “Tinkaŵeje umi mwele (m’duniyamo), soni mwalakwemo tinkaweje, soni kuumila mwele (mwitakamo) tinchikoposyedwa.”
E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Chisimu tuntuluchisye iwaalo yaikusisa umakonope wenu nikuŵa soni ipeto (yakulipetela nayo), nambo iwaalo ya woga (wakun'jogopa Allah mpela chikulupi ni masengo gambone), yele ni yaili yambone nnope. Yalakweyo ili mu imanyisyo ya Allah kuti ŵanganyao aŵe ŵakumbuchila.
E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Akansokonesya shetani yaŵatite pakwakopokasya achinangolo ŵenu ŵanaŵaŵili mu Litimbe lya ku Mbepo, achaawuulaga yakuwala yao kuti ŵaalosye umakonope wao, chisimu jwalakwejo akasam'bonaga ŵanganyammwe - jwele ni lukosyo lwakwe (lwachijini) – mukaŵe kanti jenumanja ngankwaonaga. Chisimu Uwwe tugatesile mashetani kuŵa isyoŵe ya aŵala ŵangakukulupilila.
Jilani: “Ambuje ŵangu alamwile chilungamiko, ni (akuti soni) lungamisyani ngope syenu (Kukwakwe) pamalo palipose pakusujudila (ndema jakuswali), ni munnumbanjileje Jwalakwe mwakunswejechesya dini Jakwe, mpela yaŵatite Jwalakwe pakuntanda (kun'gumba, iyyoyopeyo soni) chinchiujila (Kukwakwe).”
E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Jigalani yakulisalalichisya yenu (pakuwala yakuwala yachasa) pamalo palipose pakuswalila,[3] ni lyagani soni mwagani nambo ngasintenda ulyakasi, chisimu Jwalakwe (Allah) jwaanganonyela ŵaulyakasi.
Jilani: “Ana nduni jwaayitesile kuŵa haraam ipeto ya Allah (mpela yakuwala yakusalala) yaŵakopochesye achikapolo Ŵakwe, kwisa soni lisiki lyambone?” Jilani: “Yalakweyo pa umi wa duniya (uno) achinsyene ŵakwe ni ŵakulupilila (namuno kuti makafili akupasyaga nao, nambo) lisiku lya Kiyama ichiŵa yaoyaope (ŵakulupililao).” Iyyoyopeyo ni yatukuti pagopolanya ma Ȃya kwa ŵandu ŵaakumanyilila.
Jilani: “Chisimu Ambuje ŵangu ayitesile kuŵa haraam yakunyalaya (yaili ilemwa yayikulungwa mpela chikululu), yaiwonechele muyalakweyo ni yaisisiche yakwe, ni yasambi (yantundu uliose), kwisa soni uwwanga (wakutenda) mwangali ligongo, ni kuti mum'bwanganyeje Allah ni ichindu yanganaituluchisya umboni (wakundisya kuigalagatila), soni nikuti mum'becheteleje Allah yangankuimanyilila.”
E jenumanja ŵanache ŵa Adam! Ndema jilijose jakum'bichilila achimitenga ŵakuumila mwa jenumanja, ni kunsimbilaga ma Ȃya Gangu (mwajitikani), sano ŵaligosile (kuilemwa) ni kwilanya (itendo yao), basi ngaaja kuŵa ni woga soni ngaaja kuŵa ŵakudandaula.
Ana nduni jwali jwalupuso nnope kumpunda mundu jwansepele Allah unami, kapena kanila ma Ȃya Gakwe? Ŵanganyao chilyapate liunjili lyao (lya yambone ya umi wa duniya lya ŵalembeledwe) m’chitabu (cha lisosa lya Allah namuno kuti ali makafili), kwikanila ndema jakwaichilila achimitenga Ŵetu (ŵali Achimalaika) kwisa kwatyosya umi, tachiti (pakwawusya): “Ili kwapi ayila yamwaliji nkuilumbanjila kunneka Allah?” Ŵanganyao tachiti: “Itusokonechele.” Ni chachilitendela umboni achimisyene wanti ŵanganyao ŵaliji makafili.
(Allah) tachiti: “Jinjilani ku Moto m’mikutula jajapite kala jenumanja nkanimpagwe ja majini ni ŵandu. Ndema jilijose jaukajinjileje nkutula tiukaulweseje (nkutula) ujakwe (wakala), kwikanila ndema jatakasongangane mwalakwemo ŵanaose, ŵakumalichisya ŵao (kwinjila) chachiti pakwamba ya ŵakutandilila ŵao: “Ambuje ŵetu! Ŵanganyaŵa ŵatusokonesye, basi mwapani ilagasyo yakonjechesya ya Moto.” Jwalakwe tachiti: “Jwalijose akwete (ilagasyo) ya konjochesya nambo kuti ngankumanyilila.”
Sano ŵakutandilila ŵao tachiti kwa ŵakumalichisya ŵao: “Nganiupagwatu kukwenu ukoto uliose ŵakutupunda uwwe, basi pasyani ilagasyo ligongo lya (sambi) syamwaliji nkupanganya.”
Akwete ŵanganyao kuumila mu Jahannama ugono (ŵamoto), ni pachanya pao chakwaunichila (chamoto), soni iyyoyopeyo ni yatukutiji pakwalipila ŵalupuso.
Ni tuchityosya yayaliji m’mitima mwao ya utinda (waŵatindanaga pa duniya), sulo sinankujilima cha pasi pao, ni tachiti: “Lumbili losope lwene alapikwe Allah Ajula jwaŵatujongolele kuyalakweyi, soni nganganituŵa ŵanti nikongoka ingaŵe yanti Allah nganatujongola. Chisimu achimitenga ŵa M’mbuje gwetu pamasile paŵayiche ni yakuona.” Ni chachiŵilanjidwa (pakwasalila yanti): “Jalakweji ni Mbepo jan'jinjisyidwe majumba ligongo lya yamwaliji nkutenda.”
Soni ŵandu ŵa ku Mbepo tachaŵilanga ŵandu ŵa ku Moto (achitiji): “Chisimu uwwe tuisimene yaŵatupaga chilanga Ambuje ŵetu kuti yakuona, ana nombe ŵanganyammwe iyyisimene yaŵampaga chilanga Ambuje ŵenu kuti yakuona?” Ŵanganyao tachiti (pakwanga): “Elo.” Basi ni tachijenesya nkwenesya chilikati chao yanti: “Malweso ga Allah gali pa ŵalupuso.”
“Aŵala ŵaŵaliji nkusiŵilila (ŵandu kuti akajenda) petala lya Allah ni kusachililaga ali alipombotesye (litalalyo), soni ŵanganyao ŵaliji ali nkukanila ya Akhera.”
Soni chilikati chao (cha ŵandu ŵa ku Mbepo ni ŵa ku Moto), chipakaŵe pana uŵigo (chachili chikwesya), soni pachanya pa chikwesya, paachiŵa pana ŵandu (ŵakulandana itendo yao yambone ni yakusakala) ŵachachiŵa ali nkwamanyilila wosope (ŵandu ŵa ku Mbepo ni ŵa ku Moto) ni imanyilo yao. Ni tachaŵilanga ŵandu ŵa ku Mbepo (achitiji): “Ntendele uŵe kukwenu.” Chachiŵa nkanajijinjile (Mbepojo) nambo ali akwete tama (janti tajijinjile).
Soni ŵandu ŵa pa chikwesya chachaŵilanga ŵandu (ŵa ku Moto) ŵachachamanyilila ni imanyilo yao achitiji: “Nganiunkamuchisya winji wenu ula namuno ayila yamwaliji nkulikwechesya nayo.”
“Ana ŵanyaŵa ngaŵa ni aŵala ŵamwalumbililaga yanti Allah nganaŵa ŵatendele chanasa? (Nnole! Iŵechetedwetu kukwao yanti): ‘Jinjilani ku Mbepo, ngam'ba ni woga soni ngam'ba ŵakudandaula.”
Soni chisimu pamasile patuiche nacho kukwao chitabu (cha Qur’an) chatuchigopolenye mwa umanyilisi, kuŵa chongolo kwisa soni chanasa kwa ŵandu ŵaakukulupilila.
Ana pana chaakwembecheya pangaŵaga kalulila kwakwe (kwa yayikusalidwa m’chitabumo kuti ichitendekwa)? Lisiku lyakwika kalulila kwakwe (lisiku lya Kiyama) tachiŵecheta aŵala ŵaŵachiliŵalile kala (chitabucho kuti): “Chisimu achimitenga ŵa M’mbuje gwetu (Allah) ŵayiche ni yakuona (lelo tukwitichisya). Ana ni tukwete uwwe akutujokola ŵanti ni atujokole, kapena mpaka ikomboleche kutuwusya kuti tukatende (yambone) yangaŵaga ayila (yakusakala) yatwaliji nkutenda?” Pamasile paŵalipelelwekasyisye achimisyene, ni yaasokonechele ŵanganyao (isanamu) yaŵaliji nkuisepelela (kuti chiyichajokola kwa Allah).
Chisimu M'mbuje gwenu ni Allah Ajula juŵagumbile mawunde ni mataka m'moŵa nsano nalimo, kaneka ni jwatenjele pa Arishi (Chindanda Chaulungu). Akuchitendaga chilo kuŵa chakuwuunichila muusi ni chikasaukuyaga mwa chitemachitema (iyyopeyo soni muusi kuchiunichila chilo ni ukasachikuyaga mwa chitemachitema), soni (agumbile) lyuŵa ni mwesi kwisa soni ndondwa, (yosope) ijepepasyidwe kwa (kuya) chilamusi Chakwe. Manyililani yanti gumba ni Kwakwe kwisa soni ulamusi, anyakwiche Allah (pa uchimbichimbi ni upile) M'mbuje jwa iwumbe (yosope).
Soni Jwalakwe ni Ajula jwaakujitumisyaga mbungo kuŵa chisengwasyo paujo pa ukoto Wakwe (wula nkanijigwe), mpaka pati jili jitwichile (mbungojo) maunde Gausito, tukasajitumisyaga ku chilambo chachiwe. Basi ni tukasatulusyaga mesi (gawula) kwalakweko, basi ni galakwego tukasakoposyaga isogosi yantundu uliose, iyyoyopeyo ni yatuchiti pakwakoposya ŵawe (m’malembe). (Yosopeyi) kuti jenumanja M'be ŵakumbuchila.
Sano chilambo chambone (chachajila) mmela wakwe ukasakopoka (mwagapugapu) mulisosa lya Ambujegwe, nambo (chilambo) chachisakele (changali chajila, mmela wakwe) wangakopoka ikaŵeje mwakulajilila. Iyyoyopeyo ni yatukuti pagopolanya ma Ȃya kwa ŵandu ŵaakutogolela.
Achinkulungwa mwa ŵandu ŵakwe ŵatite: “Chisimu uwwe tukum'bona kuti n'di mukusokonechela kwakuonechela.”
Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Kwaune kwangali kusokonechela, nambo kuti uneji Ntenga jwakuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.”
“Ngulungusya kukwenu utenga wa Ambuje ŵangu, soni ngum'bunda misyungu, ni ngumanyilila kuumila kwa Allah yangankuimanyilila.”
“Ana nkusimonga kum'bichilila kwenu chikumbusyo kuumila kwa M'mbuje gwenu kupitila mwa mundu jwakutyochela mwa jenumanja, kuti antetele, ni kuti n'jogope, soni nikuti ŵanganyammwe ntendeledwe chanasa?”
Sano kwa achina Adi (twantumisye) nnongo n’jao (jwali) Hudu. Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, ana ngankogopa?”
Anchinkulungwa aŵala ŵaŵakanile mwa ŵandu ŵakwe ŵatite: “Chisimu uwwe tukum'bona kuti n'di nkupulika, soni uwwe tukun'ganichisya kuti mmwejo jumpepe mwa ŵaunami.”
Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Kwaune kwangali kupulika, nambo kuti uneji Ntenga jwakuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.
Ngulungusya kukwenu utenga wa Ambuje ŵangu, soni une kukwenu ni nkuwunda misyungu jwakulupichika.
Ana nkusimonga kum'bichilila kwenu chikumbusyo kuumila kwa M'mbuje gwenu kupitila mwa mundu jwakutyochela mwa jenumanja kuti antetele? Soni kumbuchilani ndema jaŵam'bisile jenumanja kuŵa ŵawinjila panyuma pa ŵandu ŵa Nuhu, ni an'jonjechesye kusapanguka mu kagumbidwe (pakumpa ilu yamachili, yekulungwakulungwa soni yeleuleu), basi kumbuchilani indimba ya Allah kuti m'be ŵakupunda.”
Ŵanganyao ŵatite: “Ana ntuyichilile kuti tun'galagatileje Allah Jikape ni tuleche yaŵaliji nkugalagatila achatati ŵetu? Basi ikani nayo kukwetu yankutupa chilangayo naga n'di mwa akuŵecheta yakuona.”
Jwalakwe jwatite: “Pamasile pa in'gwilile ilagasyo kwisa soni gasabu kuumila kwa M'mbuje gwenu. Ana nkukangana none pa mena gamwagambile kugakolanga ŵanganyammwe ni achatatiŵenu (pa isanamu yankuigalagatila), kutendaga Allah nganatulusya pa galakwego umboni uliose (wakulosya kuti gelego mena ga milungu jakuŵajilwa kujigalagatila)? Basi jembecheyani, chisimu une ndili mwa akwembecheya namwe.”
Basi ni twankulupwisye jwalakwe ni aŵala ŵaŵaliji najo imo ni chanasa chakuumila Kukwetu, ni twakatile njiga sya aŵala ŵaŵaakaaniile ma Ȃya Getu (pakuwa wosope ŵene), soni nganaŵa ŵakulupilila.
Sano kwa achina Samuda (twantumisye) nnongo n’jao (jwali) Swaleh. Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, pamasile pachim'bichilile chilosyo chakuonechela palangulangu kuumila kwa M'mbuje gwenu. Aji ngamiya ja Allah jiŵele chilosyo kukwenu, basi jilekani jilyeje petaka lya Allah, ni ngasin'jikwaya ni yakusakala iliyose, itakwika mwainkwembekenye ilagasyo yakupoteka nnope.”
Anchinkulungwa aŵala ŵaŵalikwesyisye mwa ŵandu ŵakwe ŵatite pakwasalila aŵala ŵaŵaŵalanjidwaga kuti ŵangalikombolela mu ŵandu ŵaŵakulupilile mwajamanjao: “Ana ni nkumanyilila kusyene yanti Swaleh juli jwakutumisyidwa kuumila kwa M'mbujegwe?” Ŵanganyao ŵatite: “Chisimu uwwe ichindu yaatumisyidwe nayo jwalakweju tuli ŵakuikulupilila.”
Basi niŵajisinjile ngamiya,ni kutenda chalu pakuleka (kuya) lilamusi lya M’mbuje gwao, ni kuŵecheta kuti: “E mmwe Swaleh! Ikaani nayo kukwetu yankutupa chilangayo naga n’di mwa achimitenga.”
Basi nichakwembekenye chisikinya, mwanti ŵasimanikwe m’majumba mwao (ali awile) chitindiŵalile.
Basi jwalakwe nijwaatyochele aku juchitiji: “E ŵandu ŵangu! Chisimu pamasile panalungwisye utenga wa Ambuje ŵangu kukwenu, soni ni nam'bundile misyungu (jambone), nambo kuti jenumanja ngankwanonyelaga akuwunda misyungu.”
Nombenajo Lutwi (twampele utume. Kumbuchilani) katema kajwatite kwaŵandu ŵakwe: “Ana nkutenda yakunyalaya yanganannongoleleje kuitenda yalakweyo jwalijose mu iwumbe yosope (yakala)?”
“Chisimu ŵanganyammwe nkwatenda achalume matanyula kuleka (kwalomba) achakongwe, nambo ŵanganyammwe niŵandu ŵakupundanganya malile (pa kupanganya sambi syekulungwa nnope).”
Ni nganiuŵa wanje wa ŵandu ŵakwe (kuti waliji wambone), ikaŵeje kuŵecheta yanti: “Mwaŵingani m’musi mwenu, chisimu ŵanganyao ni ŵandu ŵaakuliiswejesya (chatamile yapi m’musi wausakwa!)”
Basi ni twankulupwisye jwalakwe pamo ni liŵasa lyakwe, ikaŵeje ŵankwakwepe; ŵaliji mwa akusigalila munyuma (ni ŵajonasiche).
Sano (kuŵandu ŵa) ku Madiyana (twantumisye) nnongo n’jao (jwali) Shuaibu. Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Mun'galagatilani Allah, nganinkola nnungu jwine jwangaŵaga Jwalakwe, pamasile pachim'bichilile chilosyo chakuonechela palangulangu kuumila kwa M'mbuje gwenu. Basi gumbasyani chipiimo chambale kwisa soni sikelo, soni ngasimwapunguchisyaga ŵandu ichindu yao, ni ngasim'bwatanganyaga pachilambo panyuma pa kupakolosya. Yalakweyi ni yaili yambone kukwenu nam'baga jenumanja ŵakulupilila (kusyene).”
“Soni ngasintamaga petala palipose nikwajogoyaga (ŵandu), soni ni kwasiŵililaga kwitala lya Allah ŵandu ŵankulupilile Jwalakwe, ni kusachililaga n'di nlipombotesye (litalalyo), soni kumbuchilani ndema jamwaliji ŵansakato kaneka niŵantupiye. Soni nnole mujaŵelele mbesi ja akuwatanganya.” 
“Soni naliŵaga likuga line mwa jenumanja liukulupilile (utenga) wandumisyidwe nao, sano likuga line ni nganilikulupilila, basi pililani mpaka Allah ajilanye chilikati chetu, soni Jwalakwe ni Jwambone nnope mwa akwilanya (magambo).”
Achinkulungwa aŵala ŵaŵalikwesyisye mwa ŵandu ŵakwe ŵatite: “Chisimu uwwe chitum’binje mmwe Shuaibu m’musi mwetu pamo ni aŵala ŵaakulupilile imo nimmwe, ayo iyayi nikuti chim’bujile kwene ku dini jetu.” Jwalakwe jwatite: “Namuno kuti tuli nkujiŵenga?”
Achinkulungwa aŵala ŵaŵakanile mwa ŵandu ŵakwe ni ŵatite: “Nambo naga munkuye Shuaibu chisimu ŵanganyammwe pa jele ndemajo chim'be ŵakwasika.”
Basi ni chakwembekenye chisikinya, mwanti ŵachelelwe (ali ŵawe) m’majumba mwao chitindiŵalile.
Basi jwalakwe nijwatyochele aku juchitiji: “E ŵandu ŵangu! Chisimu pamasile panalungwisye mautenga ga Ambuje ŵangu kukwenu, soni ni nam'bundile misyungu (jambone), sano chinadandaulile chinauli ŵandu makafili?”
Kaneka twagalausyaga pamalo pa yakusakala ni kuŵikapo yambone (twatyochesyaga ulanda ni makungugo nkanakulupililepe), mpaka ŵatupaga (ni kutupa soni ipanje yao), ni ŵaikanaga mwakuŵecheta yanti: “(Ata kalakala ni iyyiyipeyi) makungu ni ntendele yapataga achatati ŵetu (makunguga ngaŵa ligongo lya ukafili.)” Basi ni twakwembekanyaga mwachisupuchisya akakumanyilila.
Ana achimisyene misio akuliona kuti ali pantunjelele kwanti ngaŵa nkwaichilila ipotesi Yetu lwachilo ali nnugono?
Kapena achimisyene misio akuliona kuti ali pantunjelele kwanti ngaŵa nkwaichilila ipotesi Yetu lwansana ali nkung'anda?
Ana akuliona kuti ali pa ntunjelele ku mitego ja Allah? Basi ngaŵa nkuliona kuti ali pa ntunjelele ku mitego ja Allah ikaŵeje ŵandu ŵali ŵakwasika.
Ana nganiyiŵa yakumanyika kwa aŵala ŵaachitawele chilambo panyuma pa achimisyene (ŵaŵatamagamo kala) yanti; Uwwe tungasache tungapatisye ipotesi ligongo lya sambi syao, ni kwadinda m’mitima mwao kwanti nganaŵa apikene (chilichose)?
Soni nganituchisimana kwa ŵajinji mwa ŵanganyao chilanga chilichose (chaŵaliji nkuchikwanisya), nambo twaasimene ŵajinji mwa ŵanganyao ali ŵakunyosya.
Sano Musa jwatite: “E mmwe Firiauna! Chisimu une ni Ntenga jwakuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.”
“Ikusosekwa kukwangu kuti ngasinam'bechetela Allah ikaŵeje yakuonaonape, chisimu nam'bichiiliile ŵanganyammwe ni chisimosimo chakuonechela chakuumila kwa M’mbuje gwenu, basi mwalekani mbigule nao ŵanache ŵa Israila.”
Basi (Musa) ni jwaponyisye simbo jakwe (pasi). Nalole! Jasyuchile lijoka lyakuonechela.
Soni ni jwakopwesye ligasa lyakwe. Nalole! Lyasyuchile lyeswela (lyakumelemenda) kwa akulola.
Achinkulungwa ŵa mwa ŵandu ŵa Firiauna (pakwitichisyana ni Firiaunajo) ŵatite: “Chisimu jwalakweju ni nsaŵi jwakumanyilila nnope (usaŵi).”
Ŵanganyao ŵatite (pakumpanga lunda Firiauna): “Munnechelesyani panandi jwalakwe ni nkulugwejo (nkaawulaga chitema), nintumisye m’misinda akusonganganya.”
“Kuti ayiche najo kukwenu nsaŵi jwalijose jwali jwakumanyilila nnope (usaŵi).”
Ni ŵam'bichilile asaŵi Firiauna. Ŵanganyao ŵatite: “Chisimu kukwetu chikuŵe kwana malipilo (gambone) natuŵaga uwwejo ni ŵakupunda.”
Jwalakwe jwatite: “Elo, konjechesya soni pelepo, chisimu ŵanganyammwe chim'be mwa akuŵandichisyidwa (kukwangu).”
Ni twajuuwiile (maloŵe) kwa Musa ganti: “Ponyani simbo jenu.” Nalole! Jalakwe jamisile mwanakamo yaunami yaŵaliji nkulosya.
Firiauna jwatite: “Ana munkulupilile jwalakweju une nkaninampe lusa? Chisimu aga ni malindi gantesile ŵanganyammwe mu nsindamu kuti mwakoposyemo achinsyene (nintawale jemanja), basi pangakaŵapa chiyyimanye (yachinantende).”
“Chisimu chingate makono genu ni ngongolo syenu mwakutindanya (ligasa lyakun'dyo ni likau lyakunchiji, kapena ligasa lyakunchiji ni likau lyakun'dyo), kaneka ni chinankomele pansalaba ŵanaose.”
Achinkulungwa ŵa mwa ŵandu ŵa Firiauna ni ŵatite (pa kunchoonga Firiauna): “Ana nitin'gambe kunnechelesya Musa ni ŵandu ŵakwe kuti awatanganyeje pa chilambo, ni antundumalile mmwe ni milungu jenu?” Jwalakwe jwatite: “Chituwulaje ŵanache ŵao ŵachilume nikwaleka umi ŵanache ŵao ŵachikongwe, soni chisimu uwwe pa ŵanganyao tukwete machili gakwakombolela.”
Musa jwatite kwa ŵandu ŵakwe: “Ŵendani chikamuchisyo kwa Allah soni pililani, chisimu chilambochino cha Allah chaachipeleche kwa ŵaakwasaka mwa achikapolo Ŵakwe kuŵa ŵawinjila. Soni mbesi (jambone) jili kwa ŵandu ŵawoga (wakun'jogopa Allah).”
Ŵanganyao ŵatite: “Tuŵele tuli nkulagasyidwa mmwe nkanintuyichilile, ni (sano jakwe) panyuma pakutuyichilila!” Jwalakwe jwatite: “Mwinetu M'mbuje gwenu kuŵa nkun'jonanga mmagongo jwenu, ni kumpisya kutama ŵanganyammwe pachilambo kuti alole mwachintendeleje (itendo yenu).”
Soni chisimu twakwembekenye kusyene ŵandu ŵa Firiauna ni yaka ya chilala, kwisa soni kupunguka kwa isogosi, kuti ŵanganyao aŵe ŵakumbuchila.
Basi (ŵaliji ŵanti) naga umbone waichililemo ŵatiji: “Yetuwe ni yeleyayi.” Nambo naga kwapata yakusakala, niŵantutilaga chitapani Musa ni ŵali najo imo (kuti ni ŵaakwatapanya). Manyililani yanti chitapani chao chili kwa Allah (ligongo lya itendo yao yangalumbana), nambo kuti ŵajinji mwa ŵanganyao ngakumanyilila.
Soni ŵatite (pakunsalila Musa): “Chilosyo chilichose chachim'biche nacho kukwetu kuti ntulojele nacho (chin'gambe kulilagasya), uwwetu nganituŵa tunkulupilile mmwe.”
Soni pandema jayaliji nkwagwila ilagasyo ŵatiji: “E mmwe Musa! Tuŵendelani kwa Ambuje ŵenu ligongo lya chilanga Chakwe chaŵataŵene namwe (chanti chatutyochesye ilagasyo naga tukulupilile), chisimu naga nkututyochesya ilagasyo, chitunkulupilile kwene soni chitwaleche kwene kuŵigula nomwe ŵanache ŵa Israila.”
Nambo ndema jatwaliji nkwatyochesya ilagasyoyo kwakwikanila ndema jaŵaliji nkuŵajilwa kujiyika, papopo ŵanganyao ŵaliji nkukasa chilanga mwanakamo.
Basi ni twauchisye mbusyo ŵanganyao (syakupoteka nnope), mwanti twamisyisye m'mbwani ligongo lyanti ŵanganyao ŵakaaniile ilosyo Yetu, niŵaliji soni ali nkuikwanjila.
Ni twatesile ŵandu aŵala ŵaŵaliji nkuonedwa mpela ŵangalikombolela (ligongo lya ukapolo ŵali ŵanache ŵa Israila) kuŵa ŵawinjila kungopoko kwa chilambo (cha Shami) ni kungapililo kwakwe akula kwatwatasileko upile, ni lyakalulile liloŵe lya Ambuje ŵenu lyalili lyambone[4] kwa ŵanache ŵa Israila ligongo lya kupilila kwao, soni ni twagajonasile masengo gaŵaliji nkupanganya Firiauna ni ŵandu ŵakwe (mpela ga unamalima) kwisa soni majumba gaŵaliji nkwimika njo!
Ni twajombwesye ŵanache ŵa Israila mbwani, basi ni ŵasimene ŵandu ali nkubindichila ku isanamu yao (pa kuigalagatila). Ŵanganyao ŵatite: “E mmwe Musa! Tutendelani nnungu jwetu yatite pakola ŵanganyao milungu jao.” Jwalakwe jwatite: “Chisimu ŵanganyammwe ni ŵandu ajinga.”
“Chisimu ŵanganyaŵa tachiŵa ŵakonanjidwa pa yalitomecheyi, soni ni iŵele yantega yaŵele ali nkupanganya.”
Jwalakwe jwatite: “Ana jwangaŵaga Allah nansosele jenumanja kuŵa nnungu, kutendaga Jwalakwe anchimbichisye kupunda iwumbe yosope (yandaŵi jenu)?”
Soni (kumbuchilani) katema katwan'jokwele ku ŵandu ŵa Firiauna ŵaŵaliji nkumpa ilagasyo yakusakala nnope, ŵaliji nkuwulaga ŵanache ŵenu ŵachilume ni kwalekaga umi ŵanache ŵenu ŵachikongwe, sano mu yalakweyo mwaliji mwana kulinjidwa kwekulungwa nnope kwakutyochela kwa M'mbuje gwenu.
Ni twampele chilanga Musa cha ilo makumi gatatu (kuti atende ibada kaneko tumpe Taurat), ni twaikwanilisye ni (ilo ine) likumi, ni jakwanile ndema jachilanga cha Ambujegwe (chakuja kumpa Tauratijo) mu ilo makumi ncheche. Musa ni jwatite kwa nchimwenegwe Haruna: “Tamilani chitengu changu pa (kwalongolela) ŵandu ŵangu soni kolosyani, ni ngasinkuya litala lya akuwatanganya.”
Sano ndema ja jwaiche Musa pamalo gachilanga Chetu, Ambujegwe nikuŵecheta najo, jwatite: “Ambuje ŵangu! Lilosyani kukwangu kuti nam'bone.” Jwalakwe jwatite: “Nganim'ba mumbweni, nambo lilolani litumbi, naga litamilichiche pamalo pakwe chinkomboleche kumbona.” Basi ndema ja ŵalionesye Ambujegwe kwitumbi[5] ŵalitesile kuŵa lyakusyajika, sano Musa ni jwagwile kwakomoka. Basi ndema ja jwasisimwiche jwatite: “Kuswejela ni Kwenu! Ndesile toba kukwenu, soni une ni jwandanda mwa akukulupilila.”
(Allah) jwatite: “E mmwe Musa! Chisimu Une nansagwile mmwejo mwa ŵandu (wosope), kunsagulila utenga Wangu ni kuŵecheta Kwangu (nomwe), basi pochelani yanampeleyi ni m'be mu ŵakutogolela.”
Ni twannembele jwalakwejo m’maubawu kuumila mu chindu chilichose chiigaanyo, ni kusalichisya kwa chindu chilichose, (ni kuntenda kuti): “Basi gakamulisyani mwamachili, ni mwalamuleje ŵandu ŵenu kuti agakamulisyeje mwaumbone wakwe wannope. Pangakaŵapa chinannosye misi ja ŵakunyosya.”
Ni ŵaalitendele ŵandu ŵa Musa panyuma pakwe (jwele ali apite kwitumbi kuupochela Taurat) kuumila mu ipeto yao (ya golodi ni silifa) kang'ombe (kuŵa kannungu kao), kakaakwete chiŵiliŵili chachakoposyaga liloŵe (mpela chawumi), ana nganayionaga ŵanganyao yanti kalakweko nganikaŵechetekasyaga soni nganikaajoongolelaga kwitala (lililyose)? Ŵalitendele kalakweko (kuŵa kannungu kao) ni ŵaliji ŵakulitenda lupuso.
Sano ndema ja jwaujile Musa ku ŵandu ŵakwe juli jugasabiche ni kupwelembwesuka, jwatite: “Kaje kusakala yamwasigele nchitendaga panyuma pangu! Ana nkulumisye chilamusi cha M’mbuje gwenu (pakulitendela yenuyenupe nkaniyyimanye yatannamule)?” Ni jwaponyisye (pasi) maubawu, kaneka nijwakamwile ntwe wa nchimwenegwe ni kuuwutila kukwakwe. (Haruna) jwatite: “Mwanache jwa mama! Chisimu ŵandu ŵambweni ungali machili, mwanti ŵasigele panandi kuti ambulaje, basi nkaasengwachisya amagongo pa une (pakumba ipotesi), soni nkambika pamo ni ŵandu ŵakulitenda lupuso.”
(Musa) jwatite: “Ambuje! Mungululuchilani une ni achimwene ŵangu, ni ntujinjisye mu chanasa Chenu, soni Mmwe ni Ŵachanasa channope kwapunda ŵachanasa wosope.”
Chisimu aŵala ŵalitendele kang'ombe (kuŵa kannungu kao), chijapate gasabu jakuumila kwa M’mbuje gwao kwisa soni kunyosyeka pa umi wa duniya, soni iyyoyopeyo niyatukutiji pakwalipila ŵakusepelela (unami mu Dini).
Sano ndema ja jatulele kwa Musa gasabu, jwagalokwete maubawu gala, soni m’malemba mwakwe mwaliji mwana chongolo kwisa soni chanasa kwa aŵala ŵali ni woga wakun'jogopa Mmbuje gwao.
Ni jwasagwile Musa mu ŵandu ŵakwe achalume makumi nsano na gaŵili (70 ŵaŵaliji ŵambone) kuti ajaule kumalo gachilanga Chetu (chatwapangene najo Musajo kuti akaiche nao kwitumbi kuti akaaŵendele chikululuko achimijao ŵana galagatilaga kang'ombe ŵala), basi ndema jachakwembekenye chisikinya chamachili (Musa) jwatite: “Ambuje! Nkasache nkaajonasile ŵanganyaŵa nonejwakwe kalape (pameso pa achimijao wosope kuti amanyilile yanti ngaŵa ndekwaulaga une). Ana nkutujonanga pa yatesile ŵawawate mwetuwe? Nganijiŵatu jalakweji ikaŵeje fitina Jenu jankwalechelela najo kusokonechela ŵankwasaka nikwajongola ŵankwasaka, Mmwe ni Nkutugosa jwetu, basi tukululuchilani uwwe ni kututendela chanasa, soni Mmwe ni Ŵambone nnope mwa akukululuka wosope.”
“Soni tulembelani yambone pa duniya pano ni ku Akhera kwakwe, chisimu uwwe tuwujiile Kukwenu.” (Allah) jwatite: “Ilagasyo Yangu chinansausye nayo jwangunsaka (mwa ŵandu ŵakusakala), sano chanasa Changu ni chin'jeeneele chindu chilichose (pa duniya), nambo (ku Akhera) chinjalembela chalakwe (chanasacho) kuti chikaapate aŵala ŵali ni woga (wakun'jogopa Allah) ni akutolaga Zaka, kwisa soni aŵala ŵaakuŵa ali nkugakulupilila ma Ȃya Getu.”
Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “E jenumanja ŵandu! Chisimu une ni Ntenga jwa Allah kukwenu ŵanaose, Ajula jwauli Wakwe uchimwene wa kumawunde ni petaka, pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun'galagatila) ikaŵeje Jwelepejo, akupelekaga umi ni chiwa, basi munkulupililani Allah ni Ntenga Jwakwe, Ntume jwangapakombola kulemba ni kuŵalanga, ajula jwaakunkulupilila Allah ni maloŵe Gakwe, ni munkuyani kuti n'jongoche.”
Soni mu ŵandu ŵa Musa mwana likuga lyalikwaajongolela (achimijao) ku yakuona (Usilamu), soni ni yakuonayo akutendaga chilungamiko.
Soni (mwakumbusyani) katema kayaŵechetedwe kukwao yanti: “Tamani m'musi awu (wa Baitul Muqaddas), ni n’dyeje mwalakwemu palipose pansachile, ni m'becheteje kuti: ‘Tukululuchilani ileŵi yetu.’ Soni jinjililani pannango chiinamile. Chitunkululuchile ileŵi yenu, chitwajonjechesye (yambone) ŵakolosya.”
Nambo ŵaŵalitesile lupuso mwa ŵanganyao ŵagalawisye (lilamusi lila mwanti ŵaŵechete) maloŵe gane gangaŵaga gaŵasalilidwe gala, sano ni twatumisye pa ŵanganyao ipotesi kutyochela kwinani ligongo lyakulitenda kwao lupuso.
Soni mwawusyani ŵanganyao ya musi (wa Ayilah) wawaliji mungulugulu mbwani, ndema jaŵaliji (achinsyene musio) nkuguluka mpingu wa (lisiku) Lyakuŵeluka (wangaja kuwulaga somba nambo kutenda ibadape), pandema jasyaichililaga somba syao mwakwela lisiku lyakuŵeluka lyao, nambo lisiku lyangaŵa lyakuŵeluka lyao nganisyaichililaga, yele niyatwatite pakwalinga ligongo lya kunyosya kwao.
Soni (mwakumbusyani) katema kalyaŵechete likuga line mwa ŵanganyao (pakwawusya ŵandu ŵaŵaliji nkwajamuka aŵala ŵana gulukaga mpingu wa lisiku lyakuŵeluka): “Nkulilagachisya chichi kwajamuka ŵandu ŵanti Allah asigele panandi kwajonanga kapena kwapa ilagasyo yakupoteka nnope?” Ŵanganyao ŵatite: “Tupate pakuliŵalanjila kwa M'mbuje gwenu (kuti twajamukaga nambo nganatupikanilaga), ni kuti mwine ŵanganyao chaŵe ni woga (wakun'jogopa Allah).”
Soni (mwakumbusyani) ndema ja ŵagombelesye Ambuje ŵenu yanti; chisimu chene taŵeje ali nkwatumichisya (Ayudao) mpaka lisiku lya Kiyama ŵachaŵeje ali nkwapa ilagasyo yakusakala, chisimu Ambuje ŵenu ni Ŵachitema pakupeleka ipotesi, soni chisimu Ŵalakweo ni Ŵakululuka kusyene Ŵachanasa channope.
Basi ni ŵalundite panyuma pao akulunda (ŵakusakala) ŵaŵachitawele chitabu (cha Taurat nambo mwangali kuchikuuya), ŵaliji nkulisagulila ichindu (yakusakala) ya auno (umi) wapasi, ni kuŵechetaga (mwakuliwimba): “Ichikululuchidwa kukwetu (kuŵa mpela akutenda toba).” Nambo soni yeti naga kwaichilila ichindu ine (yakusakala) yanti chisawu iyyoyo ŵaigundumilaga pakuijigala (kutendaga ali ŵatende toba). Ana nganichijigalidwa chilanga kukwao cha m'Chitabu chanti ngasam'bechetela Allah ikaŵeje yakuonaonape? Kutendaga ŵanganyao asoomile yaili mwalakwemo? Sanotu Nyumba Jambesi jichiŵa jambone nnope kwa ŵandu ŵali ni woga (wakun'jogopa Allah), ana jenumanja ŵangali lunda?
Sano aŵala ŵaakukamulisya chitabu (pa kuikuya yaili mwalakwemo), ni kwimikaga Swala mwakolosya (tuchalipila yambone), chisimu Uwwe ŵangajonanga malipilo ga akwilanya.
Soni (mwakumbusyani) katema katwalinyakwile litumbi pachanya pao ni kuŵa mpela nsakasa, ni ŵasimichisye yanti chilyagwile, (twaasalile yanti): “Kamulisyani yatumpeleyi (Taurat) mwamachili, soni kumbuchilani (malamusi) gagali mwalakwemo kuti jenumanja m'be ni woga (wakun'jogopa Allah).”
Soni (kumbuchilani) katema kaŵakopwesye Ambuje ŵenu mu ŵanache ŵa Adam kuumila m’migongo jao ŵanache ŵao (ŵane kuumila m’migongo ja ŵane muchachiŵelekanilana, soni wosope nikwakoposya mun'gongo wa Adam), ni kwatendekasya kuŵa mboni syakulitendela achimisyene (yakunda Tauhidi, pakwatenda kuti): “Ana nganimba Nam'mbuje gwenu?” Ŵanganyao ŵatite: “Elo! Tuteendeele umboni (kuti Mmwejo ni Ambuje ŵetu).” Ntaakwiisa kuŵecheta lisiku lya Kiyama yanti: “Chisimu uwwe pangali chatwachimaanyi chakwayana ni yele (ya Tauhidiyi).”
Kapena ntaakwiisa kuŵecheta kuti: “Chisimu achatati ŵetu ni ŵaŵawanganyisye (Allah ni isanamu) kala, sano uwwe twagambile kuŵa ŵanache (ŵatwaiche) panyuma pao (ni kwaakuuyaaga), ana ni chintujonanjeje ligongo lya yaŵatesile ŵakuya yaunami?”
Soni iyyoyopeyo ni yatukuti pagopolanya ma Ȃya, soni kuti ŵanganyao awujile (kwa Allah).
Mwaasoomelaani ŵanganyao abali ja ajula jwatwampele ma Ȃya Getu, basi jwele nikuliiwuulaamo, sano shetani niŵankuyiye (nikuŵa najo), basi ni jwaliji mu ŵakusokonechela.
Soni tungasache tunganyyakwile (pa uchimbichimbi) ni gele (ma Ȃyago), nambo kuti jwalakwe jwapendechele ku duniya ni kuya isako yakwe, basi chilandanyo chakwe chili chisawu mbwa janti nkujikalipilamo jikasapumasika (pakutiila) mwakoposya lulimi, natamuno kujileka (ngajikalipila) jikasapumasikape mwakoposya lulimi, chele ni chilandanyo cha ŵandu aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu, basi siimbaani ngani kuti ŵanganyao achetelele.
Mundu jwan'jongwele Allah, basi nijwali jwakongoka, nambo ŵaŵalechelele kusokonechela, basi ŵanganyao niŵali ŵakwasika.
Soni chisimu chene twajiguumbiile Jahannama majini gamajinji kwisa soni ŵandu (ŵatakajinjileko), ŵanganyao akwete mitima nambo ŵangamanyilila najo, meso soni akwete nambo ŵangalolela nago, ni mawiwi gakwe akwete nambo ŵangapikanila nago, ŵanganyao ali chisawu inyama, gambakuti ŵanganyao ni ŵali ŵakusokonechela nnope (kumpunda inyama), ŵanganyao ni ŵali ŵaakwaanjila (malamusi ga Allah).
Soni mu ŵandu ŵatwagumbile, mwana likuga lyalikwaajongolela (achimijao) ku yakuona, soni ni yakuonayo akutendaga chilungamiko.
Soni aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya Getu, chitwajigale mbolembole wa ku ipotesi kupitila m’matala gangaakugamanyilila.
Soni ngamba kwalechelela ŵanganyao, chisimu mpango Wangu uŵele wakulimbangana.
Mundu jwannechelele Allah kusokonechela, basi nganakola nkun'jongola, ni akwalekaga nkusokonechela mwaomo achiyumbagayumbaga.
Akum'buusya (mmwe Muhammadi ﷺ) ya ndema (jakwichila Kiyama kuti): “Jichiŵa chakachi?” Jilani: “Chisimu umanyilisi wakwe uli kwa Ambuje ŵangu pe. Pangali ŵampaka ajionesye papaswela ndaŵi jakwe ikaŵeje Jwalakwe. Jisitwepe kumawunde ni petaka. Ngasijim'bichilila ikaŵeje mwachisupuchisya.” Akum'buusya nti chisawu mmwejo m'bele ŵakuwuchilichisya ya jalakwejo (ni mpaka n'jimaanyi ndaŵi jakwe). Jilani: “Chisimu umanyilisi wakwe uli kwa Allah, nambo ŵandu ŵajinji ngaakumanyilila.”[9]
Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Jwangali machili gakulikamuchisya nansyene kapena kulipa isausyo ikaŵeje yasachile Allah, soni ngaaŵe nguimanyilila yakusisika ngalichuluichisye yambone, soni nga nganiyimbata yakusakala. Nganimbatu une ikaŵeje nkwaatetela ni kwatagulila abali jakusengwasya ŵandu ŵaakukulupilila.”
Jwalakwe ni Ajula jwaŵan'gumbile ŵanganyammwe kuumila mwa mundu jumpepe (Adam), nijwaaŵisile kuumila mwa jwalakwejo ŵankwakwe (Hawa), kuti jutulalileje (jwannume jwalijose) kwa ŵele (ŵankwakweo). Sano ndema jaakwaakumbatilaga, akasajigalaga (ŵammasyetowo) nsigo wakwepepala, ni akasajendagajendaga nao, nambo pati upesile (nsigowo nikusigala panandi kuŵeleka) ŵanaŵaŵili (ŵalume ni ŵankwao) akasam’bombaga Allah M'mbuje gwao (kuti): “Naga nkutupa mwanache jwambone (jwalungalunga) chisimu chituŵe mu ŵakutogolela.”
Basi ndema jaakwaapaaga mwanache jwambone (jwalungalunga) akasam'biichilaga Jwalakwe (Allah) ŵakamusyangana najo pa yajwapele, basi Allah jutalikangene kusyene ni yaakum'bwanganya nayo.
Ana akuiwanganya (ni Allah) ichindu yangaŵa nkugumba chilichose kutendaga yalakweyo ni yayigumbidwa?
Chisimu ayila yankuilumbanjila kunneka Allah iŵele achikapolo mpela ŵanganyapemmwe, basi ilumbanjilaani soni ni in'janje (pakumpa yankusakayo) nanga nkuŵecheta yakuona (yakuti jelejo milungu jisyesyene).
“Chisimu kaligoselo kangu ni Allah Ajula jwaatulwisye Chitabu (Qur’an), soni Jwalakwe akwagosaga akutenda yambone.”
“Sano ayila yankuilumbanjila kunneka Jwalakwe nganiyiŵa ipakombwele kunkamuchisyaŵanganyammwe namuno kulikamuchisya isyeneyo.”
Soni naga gali gam'bichilile masongono gakusakala kuumila ku shetani, basi lijuyani mwa Allah, chisimu Jwalakwe ni Jwakupikanichisya, Jwakumanyilila nnope.
Chisimu aŵala ŵali ni woga (wakun'jogopa Allah) pati syakwaiye nganisyo syakusakala kuumila ku shetani, akasankumbuchilaga (Allah), basi ndaŵi jijojo ni akasasisinukukaga.
Nambo achambusanga ŵao (makafili gagali mashetani gachijini) akwalimbikasyaga (achimakafilio) m’kusokonechela (ni kwajonjechesya ya sambi), soni ŵangapumulila.
Soni naga nganimwaichilila (achimakafilio) ni chisimosimo akasatiji: “Uli ngalipanganyichisya chalakwe?” Jilani: “Chisimu une ngukuya yaikuuwulidwa kukwangu kuumila kwa Ambuje ŵangu, aji (Qur’aniji) jiŵele muli syakuumila kwa M’mbuje gwenu (Allah), soni chongolo ni chanasa kwa ŵandu ŵaakukulupilila.”
Chisimu aŵala (Achimalaika) ŵali kwa Ambuje ŵenu ŵangalikwesya pakuleka kun'galagatila Jwalakwe, ni akunswejesyaga, soni akunsujudilaga Jwalakwe.
Share