Surah Al-Ahqaf ( The Curved Sand-hills )

Hâ. Mîm.[1]

Kutulusyidwa kwa Chitabu (Qur’an) kukuumila kwa Allah, Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

Nganitugumba mawunde ni mataka ni yaili chilikati chakwe ikaŵeje mwakuonaonape ni ndema jekolanjidwe, sano aŵala ŵaakufuulu akuitundumalila yaateteledwe nayo.

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ana nkuiona uli ayila yankuiwomba kunneka Allah? Munosyani, ana ni upandechi wetaka waigumbile? Kapena ikwete yalakweyo liunjili lyakamusyangana (najo Allah) ku mawunde? Mumbani chitabu chachapali nkanichiŵe achi (cha Qur’an), kapena sigasiga sya umanyilisyi (syakutendela umboni yagalagatila isanamu), nam’baga jenumanja nkuŵecheta yakuona.”

Ana ni nduni jwali jwakupotela nnope kumpunda mundu jwaakuiwomba inepe yangaŵaga Allah, ayila yangaŵa nkwajanga mpaka lisiku lya Kiyama, soni yalakwe ngaikumanyilila ya maduwa gao (kuti akuiwomba).

Soni patachisonganganyisyidwa ŵandu tiyichiŵa (isanamuyo) amagongo ŵao, ni tiyichiŵa ili nkuikana ibada yao (yaŵaaliji nkuigalagatila).

Sano ndema jakusoomedwa kukwao ma Ȃya Getu gakupikanika, akasaŵecheta aŵala ŵaakufuulu pakwamba ya yakuona (Qur’an) ndema jakwaichilila: “Awu ni usaŵi wakuonechela.”

Kapena akutiji: “Jwalakwe (Muhammadi ﷺ) ni jwaajitunjile (Qur’an)?” Jilani: “Nambaga ni junajitunjile, basi nganinkola ukombosi uliose wakungamuchisya kwa Allah (pa ilagasyo Yakwe), Jwalakwe ni Nkumanyilila chenene yankuŵechetana yakwamba jalakwe (Qur’an), Jwalakwe jukwanila kuŵa Mboni chilikati changune ni jenumanja, soni Jwalakwe ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.”

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Une nganimba ndanda ja achimitenga, soni ngangumanyilila yatiyichitendekwa kukwangu kapena kukwenu, unetu ngangukuya ikaŵeje yayikuuwulidwa kukwangu, soni nganimba une ikaŵeje nkutetela jwakuonechela.”

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ana nkuiona uli najiŵaga (Qur’aniji) jakutyochela kwa Allah, sano jenumanja ni n’jikaanile, sano nkutendela umboni jwakuumila mu ŵanache ŵa Israila (Abdullah bin Salâm t) ni jutendele umboni pa jalakweji (kuti jakuona mpela mujaŵelele Taurat), ni jukulupilile, sano jenumanja ni n’dikwesyisye (pangajikulupilila, ana ngam’ba ŵalupuso?)” Chisimu Allah jwaangaajongola ŵandu ŵalupuso.

Sano aŵala ŵaakufuulu (achinsyene ipanje ni machili) ni akutiji pakwamba ya aŵala ŵaakulupilile (ŵali ŵakulaga soni ŵangali machili): “Ingaŵe kuti (dini jalakweji) jili jambone, nga nganatulongolela ŵanganyaŵa ku jalakwejo.” Sano pandema janti nganajongoka najo (Qur’anijo), basi akutiji: “Awu ni unami wakalakala.”

Soni paujo pakwe chapali chitabu cha Musa chachaliji nnongola ni chanasa, sano nombe achi ni chitabu chachikwitichisya (itabu ya Allah yayalongolele), (chachiŵiche) m’chiŵecheto cha Charabu, kuti chatetele aŵala ŵaalitesile lupuso, ni kwapa abali jakusengwasya ŵakolosya.

Chisimu aŵala ŵaakutiji: “M’mbuje gwetu ni Allah.” Kaneko nikwimilichika (pa Dini), basi ngasaŵa ni woga (ndaŵi jakuwa namuno panyuma pakwe) nambo soni ngasadandaula.

Ŵanganyao niŵandu ŵa ku Mbepo, takaŵe ŵandamo kwalakweko, kuŵa malipilo pa yaŵaliji nkupanganya.

Soni tunchisyisye mundu kwa achinangolo ŵakwe kwatendela yambone. - Ŵan’jigele chilu chakwe mamagwe mwakulagasika, ni ŵam’beleche mwakulagasika. Kujigala chilu chakwe ni kunnekasya konga (japite) myesi makumi gatatu. Kwikanila ndema jaakukuyika komangala kwakwe, ni kwika yaka makumi ncheche ajileje: “Ambuje ŵangu! Mumbani machili ganti ngomboleje kutogolela ukoto Ŵenu wamumbele une ni achinangolo ŵangu, nambo soni napakomboleje kutenda yambone yampaka iyyinonyele. Ni mungolochesye achiŵanangu, chisimu une ndesile toba Kukwenu, soni chisimu une ndili mwa Asilamu.”

Ŵanganyao ni aŵala ŵatukwapochelaga yambone yaapanganyisye, ni kwakululuchila ileŵi yao, (tachiŵa) mu ŵandu ŵa ku Mbepo, chilanga chakuona achila chaŵaliji nkupedwa.

Sano ajula jwaakwasalilaga achinangolo ŵakwe kuti: “Kusakala nikwenu! Ana nkumba chilanga chanti tinjikoposyedwa (m’malembe), kutendaga pamasile pajipite mikutula paujo pangu (nambo ngajikukoposyedwa m’malembe mpaka lelo)?” Aku (achinangolo) ŵanaŵaŵilio achiŵendaga chikamuchisyo kwa Allah (chakuti an’jongole mwanachejo), (aku achin’jamukaga mwanachejo kuti): “Ipotesi niyenu! Kulupililani. Chisimu chilanga cha Allah ni chakuonaonape.” Nambo jwalakwe jukasati: “Nganiyiŵatu ayi (yankuŵecheta) ikaŵeje adisiadisi sya (ŵandu) ŵandanda.”

Ŵanganyao ni aŵala ŵalisimichiche pa ŵanganyao liloŵe (lya kuponyedwa ku Moto) pamo ni mikutula jajapite paujo pao ja majini ni ŵandu, chisimu ŵanganyao niŵali ŵakupelelwa.

Soni jwalijose tachikola dalaja (syakulekangana ni jwine) mu yaŵapanganyisye, ni kuti (Allah) akalipile mwakwana itendo yao, soni ŵanganyao ngasatendedwa lupuso.

Soni (mwakumbusyani) lisiku lyatachilosyedwa aŵala ŵaŵakufuulu ku Moto (ni kusalilidwa yanti): “Mwaijonasile yambone yenu pa umi wenu wa duniya, ni mwalisengwasyisye nayo (ku duniyako, basi lelo nganyyipata soni). Basi lelo tillipidwe ilagasyo yakwalusya ligongo lya kulikwesya kwenu kwamwaliji nkulikwesya pa chilambo mwangaŵajilwa, ni ligongo lya kunyosya kwamwaliji nkunyosya.”

Soni munkumbuchilani (Hudu) nnongo n’jao achina Adi; ndema jaŵatetele ŵandu ŵakwe pa Al-Ahqâf (chiŵata chamasugulu ga nsanga kumwela kwa chilumba cha Ŵarabu), soni chisimu ŵaapiite akutetela ŵajinji paujo pakwe ni panyuma pakwe; (ni jwasalile kuti): “Ngasin’galagatila (jwinepe) akaŵeje Allah, chisimu une ngun’jogopela jenumanja ilagasyo ya lisiku lyekulungwa nnope.”

Ŵanganyao ŵatite: “Ana ntuyichilile kuti ntugalausye kuleka milungu jetu? Basi ikani nayo kukwetu yankutujogoyechesyao nam’baga n’di mwa akuŵecheta yakuona.”

(Hudu) jwatite: “Chisimu umanyilisi (waajimanya ndema jakwichila ilagasyoyo) uli kwa Allah pe, ni ngunnunguchisya yandumisyidwe nayo, nambo une ngum’bona jenumanja kuti n’di ŵandu ŵakutenda yachijinga.”

Basi ndema jaŵaiweni yele (ipotesi) ili mpela liwunde lyawula lyalyalungamaga ku iŵata yao, ŵatite: “Ali ni liwunde lyalitugwichisye wula.” (Ŵasalilidwe kuti: “Ngwamba,) nambo yalakweyi ni ayila yamwaisachililaga kuti iyiche mwachitema, (jalakweji ni) mbungo nkatimwakwemo mwana ilagasyo yakupoteka nnope.”

“Jajikonanga chilichose kwa ulamusi wa M’mbujegwe (Allah).” Ni ŵasyuchile kuŵa ŵangaŵa nkuoneka soni ikaŵeje majumba gaope (ni gagasigalile). Iyyoyopeyo niyatukutiji pakwalipila ŵandu ŵakuleŵa.

Soni twalimbangenye ŵanganyao ni ichindu yanganitun’dimbanganyichisya jenumanja (Makuraishi) ni yalakweyo (mpela machili ni chipanje), ni twapele mawiwi, meso ni mitima; nambo nganigakamuchisya mawiwi gao, namuno meso gao, namuno mitima jao chilichose pandema jaŵaliji nkukanila ma Ȃya ga Allah, ni yasyungwile ŵanganyao ayila yaŵaliji nkuitenda chipongwe.

Soni chisimu chene twajijonasile misi ja mungulugulu mwenu, ni twasalichisye ma Ȃya kuti ŵanganyao awujile (ku chikulupi cha Tauhidi).

Nambi uli (pandema jayayichilile ilagasyo) nganiyakamuchisya ayila yaŵalitendele yangaŵaga Allah kuŵa milungu jakuliŵandichilisya Kukwakwe? Nambo yasokonechele ŵanganyao, soni walakweo (wakuitenda isanamu kuŵa milungu jakwaŵandichisya kwa Allah) ni unami wao, ni (yaukoleko) yaaŵele ŵanganyao ali nkutunga.

Soni (kumbuchilani) katema katwatumisye kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) likuga lya majini kwisa kupikanila Qur’an. Basi ndema jagajiyichilile, gatite: “Jilani jii.” Sano pajamasile (kusoomwa), gagalawiche kuja ku majini gajao kukugatetela.

Gaatite: “E majini gajetu! Chisimu uwwe tuchipikene chitabu chachitulusyidwe panyuma pa Musa, chachikwitichisya yayaliji m’bujo mwakwe, chikongolela ku yakuona, ni kwitala lyagoloka.”

“E majini gajetu! Mun’jitikani nkuŵilanga jwa Allah (Muhammadi ﷺ), ni munkulupilile jwalakwe, (Allah) tankululuchile sambi syenu, ni tam’bambasye ku ilagasyo yakupoteka nnope.”

“Sano jwatatende ngan’jitika nkuŵilanga jwa Allah; nikuti nganijuŵa junnepelekasyisye (Allah kumpa ipotesi) pa chilambo, soni nganijukola jwalakwe jwangaŵaga Allah akun’gosa ŵaliose. Ŵanganyao ali nkupotela kwakuonechela.”

Ana ngaakuiona yanti Allah Ajula juŵagumbile mawunde ni mataka ni nganijupela pakuigumba yalakweyo, kuti juŵele Jwakombola kwajimusya ŵawe? Elo, chisimu Jwalakwe pa chindu chilichose juŵele Jwakombola.

Sano lisiku lyatachionesyedwa ku Moto aŵala ŵaŵakufuulu (tachiwusyidwa kuti): “Ana ayi nganiyiŵa yakuona?” Ŵanganyao tachiti: “Elo (yakuona) tukwalumbila Ambuje ŵetu.” (Allah) tachiti: “Basi pasyani ilagasyo ligongo lya ayila yamwaliji nkuikana.”

Basi pililani (mmwe Muhammadi ﷺ) yaŵatite pakupilila Achimitenga ŵakulimbangana nnope (pa dini, mpela Nuhu, Ibrahima, Musa ni Isa), ni ngasimwatendela chitema ŵanganyao (achimakafilio kuti yapate ilagasyo mwachitemachitema). Lisiku lyatachiyiona (ilagasyo) yaakupedwa chilanga (chakwika kwakwe), tachiŵa nti chisawu ŵanganyao nganatama (pa duniya) ikaŵeje ndaŵi jimpepe ja muusi. (Aji Qur’an jiŵele) utenga wakulungusyidwa (mwakwanila), ana (nkwika ilagasyoyo) mpaka ajonasiche (ŵanepe) pangaŵaga ŵandu ŵakunyosya?