Allah nganam’bichila mundu mitima jiŵili nkati mwakwe, soni nganiŵatenda achiŵammakwenu aŵala ŵankwalandanya mwa ŵanganyao ni migongo (ja achimama ŵenu pa chiŵako changaŵa nkutenda nao soni ulombela) kuŵa achimama ŵenu ŵasyesyene, soni nganiŵatenda ŵanache ŵenu ŵakulela mpela ŵakuliŵelechela. Yalakweyo igambile kuŵa yakuŵecheta yenu (yankuŵechetaga) ni ngamwa syenu. Nambo Allah ni jwaakuŵecheta yakuona, nambo soni akongolela kwitala (lyagoloka).
Mwakolanjileje (ŵanache ŵakuleledwao) ni (mena) gaachatati ŵao, yalakweyo ni yaili yakulungamika nnope kwa Allah. Sano naga ngankwamanyilila achatati ŵao, basi (mwakolanjeje kuti) achalongo achin’jenu pa dini ni akupedwa ulokosyo ŵenu. Sano chipaŵe pangali ulemwa kukwenu pa yannemwisye, nambo (chipaŵe pana ulemwa) pa yajitesile melepe mitima jenu. Soni Allah aŵele Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.
Ntume ﷺ ni jwali jwakusosekwa nnope kwa ŵakulupilila kupunda achimisyeneo, (kupunda kusosekwa kwa ilu yao ni ipanje yao kukwao),[1] soni achiŵammakwakwe (Ntume ﷺ) ali achimama ŵao (ŵakulupililao pachiŵako chauchimbichimbi ni changalomba panyuma pa Ntumejo). Sano ŵapaulongo ni ŵali ŵakuŵajilwa (kwinjilana chipanje chamalekwa) ŵane ni ŵane (kupitila m’malamusi gagali) m’Chitabu cha Allah, kupunda (ya kwapa kwinjila chipanje chamalekwa) ŵakulupilila kwisa soni akusama (ŵanganaŵa ŵaulongo wa akuwa), ikaŵeje naga nsachile kwatendela achimijenuo yambone (ngali kandu, mpela kwalechela wasiya wanti chapate panandi mu chipanje chenu chamalekwa). Yalakweyi yaliji yelembedwelembedwe m’Chitabu (cha Al-Lauh Al-Mahfȗz).
Soni (kumbuchilani) katema katwajigele kuumila kwa achimitume chilanga chao (chakulungusya utenga mwakulupichika), nambo soni kuumila kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ), ni kuumila soni kwa Nuhu, Ibrahima, Musa ni Isa mwanache jwa Maryam, ni twajigele Uwwe kuumila kwa ŵanganyao chilanga chakulimbangana.
Kuti (Allah) akaawuusye ŵakuona (achimitume ni achimitenga) pa ukuona wao (pa kalungusye kao utenga ni yaŵatite ŵandu ŵao pakwajanga). Ni ŵalinganyichisye achimakafili ilagasyo yakupoteka nnope.
E jenumanja ŵankulupilile! Kumbuchilani chindimba cha Allah pa jenumanja, pandema jajam’bichilile mikutula ja asilikali (ŵachikafili). Basi ni twatumichisye ŵanganyao mbungo kwisa soni mikutula ja asilikali (ŵachilaika pa ngondo ja Al-Ahzâb) ŵanganimwaona, ni juŵele Allah pa ichindu yankutenda Jwakulolechesya.
Pandema jaŵam’bichilile kuumila chakulutando kwenu ni chakwiŵanda kwenu, ni pandema jagapombotele meso (pakulola kwa amagongope), mitima ni kwika kungulo (ligongo lya woga ni kutetemela), aku nchin’ganichisyaga Allah nganisyo syakulekanganalekangana.
Soni ingaŵe ŵajinjilile ŵanganyao (amagongo ŵao) kuumila mbali syakwe syosope (sya nsinda wa Madina) kaneka ni kwachisya yakuleka Usilamu, angaitesile kwene yalakweyo, soni nga nganaijembechela ikaŵeje panandipe.
Soni chisimu ŵanganyao ŵaliji ali ataŵene najo chilanga Allah kala, chanti ngasalosya migongo jao (kutiila). Sano chilanga cha Allah chiŵele chakuwusyidwa.
Jilani: “Ana ni nduni ajula jwampaka an’gose kwa Allah naga ali ansachiiliile jenumanja yakusakala, kapena (jwampaka ampe jenumanja yakusakala) naga (Allah) ali asachile kuntendela chanasa?” Soni nganaŵa alipatiile ŵanganyao jwangaŵaga Allah nkwagosa namuno nkwakamuchisya.
Ŵaumbombo kukwenu (pa chipanje, chinonyelo kwisa soni chikamuchisyo chilichose cha petala lya Allah). Sano naga woga (wakujijogopa ngondo) uli waichililemo, timwaone ali nkunnola mmwe (pakogopa kuulajidwa), meso gao gali nkugalaukagalauka nti chisawu ajula jwaakukomoka nacho chiwa. Nambo naga woga uli utyosile akasanchingamilaga ni ndimi syakutema (pakulilapilila machili mwa ukoleko aku achisakaga mbote). Ŵaumbombo pa yambone iliyose (mpela mbotesyo akasasakaga ali ajigele jika ŵanganyao). Ŵanganyao nganakulupilila (kusyene). Basi Allah agajonasile masengo gao, soni yalakweyo kwa Allah iŵele yakwepepala kusyene.
Chisimu pamasile paluŵele kukwenu lusyasyo lwambone pa Ntenga jwa Allah ﷺ, kwa mundu jwali nkuŵichila ntima pa Allah ni Lisiku Lyambesi ni kunkumbuchilaga Allah kwejinji.
Sano ndema jaŵajiweni ŵakulupilila mikutula ja asilikali ŵatite: “Ayi ni yaŵatupele chilanga Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ (chakupedwa ipato kaneko ni kulupusyidwa), soni Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ ŵaŵechete yakuona.” Ni nganiyajonjechesya ŵanganyao ikaŵeje chikulupi ni kulipeleka.
Sano Allah ni jwausyisye aŵala ŵaŵakufuulu ni ukali wao, nganapata yambone iliyose. Soni Allah ŵaapuutiile ŵakulupilila ngondo (pakwatumichisya amagongo ŵao mbungo ni asilikali ŵachilaika). Ni aŵele Allah Jwakulimbangana nnope, Jwamachili gakupunda.
Ni ŵantendekasyisye kutawalila litaka lyao, nyumba syao ni chipanje chao, kwisa soni litaka lyanganimpondepo (lya Khaibara). Ni aŵele Allah pa chindu chilichose Jwakombola kusyene.
“Nambo naga nkunsaka Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ kwisa soni Nyumba ja Akhera, basi chisimu Allah ŵalinganyichisye ŵakolosya (masengo) mwa jenumanja malipilo gamakulungwa nnope.”
E jenumja achiŵammakwakwe Ntume! Jwachatende mwa jenumanja chausakwa chakuonechela (mpela chigwagwa), tajonjechesyedwe ilagasyo kaŵilikose, soni yalakweyo kwa Allah iŵele yakwepepala kusyene.
Sano jwatamanye mwa jenumanja kummanyila Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ ni kupanganyaga yambone, chitumpe malipilo gakwe kaŵilikose, ni tun’dinganyichisye jwalakwejo lisiki lyambone nnope (ku Mbepo).
Tamilichikagani m’majumba mwenu, soni ngasinnosyaga yakulisalalisya yenu yayatiji pakulosyedwa ndema ja ujinga jandanda, ni n’jimicheje Swala mwakolosya ni kutolaga Zaka, ni mumpikanileje Allah ni Ntenga Jwakwe r. Chisimu Allah akusaka kuti antyochesye usakwa (wasambi), E jenumanja achinsyene nyumba (ja Ntume ﷺ), ni answejesye kunswejesya kusyesyene.
Soni kumbuchilani (chindimba cha Allah chachili pa jenumanja ligongo lya) yaikusoomedwa m’majumba mwenu ya ma Ȃya ga Allah ni yalunda lwakusokoka (Sunna sya Ntume ﷺ), chisimu Allah aŵele Jwakuimanyilila yakunyilila nnope, Jwaasimanya abali syosope.
Chisimu Asilamu ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakulupilila ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakunda malamusi ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakuŵecheta yakuona ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakupilila ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakuteteŵala (pameso pa Allah) ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakutola sadaka ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakutaŵa (swaumu) ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵagosa utukani wao ŵachilume ni ŵachikongwe, ŵakunkumbuchila Allah kwejinji ŵachilume ni ŵachikongwe, Allah ŵalinganyichisye ŵanganyao chikululuko kwisa soni malipilo gamakulungwa nnope.
Soni nganiyiŵa ku jwakulupilila julijose jwachilume kapena jwachikongwe, pati alamwile Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ chilamusi chilichose, kola ŵanganyao kusagula kulikose mu nganisyo syao. Sano jwatannyosye Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, basi pamasile papotele kupotela kwakuonechela.
Soni (kumbuchilani mmwe Muhammadi ﷺ) katema kamwansalile ajula jwa ŵampele Allah ukoto (pakun’jongolela ku Usilamu), nombe mmwe ni kuntendela ukoto (pakumpa ulukosyo, jwajuli Zaid bin Hârithah t, ndema jamwansalile kuti): “Kamulanani ni ŵankwenu (nkaaleka ulombela), ni mun’jogope Allah.” Ni mwaliji nkusisa mu ntima mwenu ayila yasachile Allah kuilosya palangulangu (yakunnombekasya ŵakongweo panyuma pakulechedwa ni ŵankwao, kuti sityoche nganisyo syanti: Mwanache jwakulela juli nti chisawu jwakuliŵelechela), ni mwaliji nkwajogopa ŵandu (kuti atakuŵecheta yanti: “Muhammadi ﷺ julombele ŵakongwe ŵakulechedwa ni mwanache jwakwe jwakulela juŵaliji soni kapolo jwakwe),” kutendaga Allah ni jwali Jwakuŵajilwa kuti mun’jogopeje. Sano ndema ja chammalile chisako Zaidu رضى الله عنه pa ŵele (ŵakongweo ŵali Zainab binti Jahashi رضي الله عنهم ni kwaleka ulombela); twannombesye mmwe (Muhammadi ﷺ) ŵele (ŵakongweo), kuti pakaŵaga pana chipaka chilichose ku ŵakulupilila pa (yakwalomba) achiŵammakwao ŵanache ŵao ŵakulela, naga ŵanganyao (achalume ŵawowo) chili chamalile chisako pa ŵanyao (achakongweo ni kwaleka ulombela). Ni chiŵele chilamusi cha Allah chakutendekwape (basi).
Pangali gambidwa kulikose kwa Ntume ﷺ pa (kutenda) ichindu yannamwile Allah. (Aji ni) nyendele ja Allah pa aŵala ŵaŵapite kala. Sano chilamusi cha Allah chiŵele mpango wepanje chenene.
Aŵala ŵaakulungusya mautenga ga Allah ni kun’jogopaga Jwalakwe, ni ngaakun’jogopaga jwalijose ikaŵeje Allah. Sano Allah ni akukwanila kuŵa Nkuŵalanjila.
Muhammadi ﷺ nganaŵa baba jwa jwalijose mwa achalume ŵenu, nambo (jwalakwe ni) Ntenga jwa Allah nambo soni jwambesi kwa Achimitume. Sano Allah chindu chilichose aŵele Jwakuchimanya chenene.
Jwalakwe ni Ajula jwaakuntendela chanasa ŵanganyammwe, ni Achimalaika Ŵakwe (akum’bombelaga ŵanganyammwe chanasa kwa Allah), kuti ankoposye m’chipi ni kun’jinjisya mwilanguka, ni juŵele Jwalakwe (Allah) Jwachanasa nnope ku ŵakulupilila.
Soni ngasimwajitika achimakafili ni achinakunaku, ni nneche isausyo yao (pangaauchisya uwwanga wao mpaka nkalamulidwe kwauchisya), ni n’jegamileje kwa Allah, sano Allah akukwanila kuŵa Nkun’jegama.
Chisimu pamasile paluŵele kukwenu lusyasyo lwambone pa Ntenga jwa Allah ﷺ, kwa mundu jwali nkuŵichila ntima pa Allah ni Lisiku Lyambesi ni kunkumbuchilaga Allah kwejinji.
Pangali ulemwa kwa ŵanganyao (achiŵammakwakwe Ntumeo, kuonechela nkanawale buyibuyi) kwa achibaba ŵao, namuno kwa achiŵanache ŵao, namuno kwa achachimwene ŵao, namuno kwa ŵanache ŵa achachimwene ŵao, namuno kwa ŵanache ŵa achachemwali ŵao, namuno kwa achakongwe achin’jao, namuno kwa aŵala (mateeka) ŵagapatile makono gao gakun’dyo. Ni mun’jogopeje Allah jenumanja (achakongwe). Chisimu Allah pa chindu chilichose aŵele Mboni.
Chisimu Allah akupeleka chanasa kwa Ntume (Muhammadi ﷺ), nombe nao soni Achimalaika (akum’bombelaga chanasa Ntumejo)ﷺ. E jenumanja ŵankulupilile! Mum’bombelani chanasa jwalakwe ni kum’bombela soni ntendele.[3]
Chisimu aŵala ŵaakunsausya Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, Allah ŵalwesile ŵanganyao pa duniya ni ku Akhera kwakwe, ni ŵalinganyichisye soni ilagasyo yakwalusya.
Soni aŵala ŵaakwasausya ŵakulupilila ŵachilume ni ŵakulupilila ŵachikongwe pa ichindu yanganapanganya, basi nikuti pamasile patwichile n’gogolo (unami wekulungwa) ni ulemwa wakuonechela.
E mmwe Ntume ﷺ! Mwasalilani achiŵammakwenu, ni ŵanache ŵenu ŵachikongwe, kwisa soni achakongwe ŵa ŵakulupilila kuti: Aliunichileje chilu chosope ni nguwo syao. Yalakweyo ni yakwaŵandichisya kuti amanyicheje (kuti ŵandu ŵakuchimbichika), basi ni ngalagasyidwaga. Sano Allah ni aŵele Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.
E jenumanja ŵankulupilile! Ngasim’ba nti chisawu aŵala ŵana kunnagasyaga Musa, basi Allah ni ŵanswejesye ku yaŵaŵechete ŵanganyao, ni jwaliji (Musa) jwakuchimbichika pameso pa Allah.[173]
Tankolochesye itendu yenu, ni tankululuchile sambi syenu, sano jwatampikanile Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, basi ni kuti pamasile paapundile kupunda kwekulungwa nnope.
Chisimu Uwwe twagalosisye malamusi ku mawunde, mataka ni matumbi, basi yalakwe ni yakanile kugatwichila (malamusigo), ni yalijogopele nago. Nambo mundu ni jwagatwiichiile. Chisimu jwalakwe jwaliji jwakulitenda nnope lupuso n’jiga kusyene.
Kuti Allah ŵape ilagasyo (ŵatanyosye malamusigo ŵali) achinakunaku ŵachilume ni ŵachikongwe, kwisa soni akuwanganya (Allah ni isanamu) ŵachilume ni ŵachikongwe, ni kuti soni Allah ŵapochele toba (ŵatakunde malamusigo ŵali) ŵakulupilila ŵachilume ni ŵachikongwe. Sano Allah ni aŵele Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.