Surah Al-Furqan (The Criterion )

Anyakwiche (pa uchimbichimbi ni upile) Ajula (Allah) jwaatulwisye chilekanganyo (cha yakuona ni yaunami jajili Qur’an) kwa kapolo Jwakwe (Muhammadi ﷺ) kuti juŵe nkuitetela iwumbe yosope.

(Allah) Ajula jwauli Ŵakwe uchimwene wa kumawunde ni petaka, soni nganalitendela mwanache, ni nganakola soni jwakamusyangana najo mu uchimwene, soni agumbile chindu chilichose ni kuchipimila mwakulandanila ni chipiimo chakwe.

Yeti ŵanganyao (achimakafili) ni alitendele mmalo mwa Jwalakwe (Allah) milungu jangaŵa nkugumba chilichose kutendaga jalakwe ni jajigumbidwaga, soni jangali ukombosi wakulityochesya jisyene isausyo namuno kulikamuchisya, soni jangali ukombosi ŵakutendekasya chiwa namuno kupeleka umi kapena kwimusya ŵawe m’malembe.

Aŵala ŵaakanile ni akutiji: “Nganijiŵatu aji (Qur’an) ikaŵeje unami waawusepelele (Muhammadi ﷺ), ni ankamuchisye pa wele (unamiu) ŵandu ŵane.” Basi ŵanganyao pamasile paayiche nalo lupuso ni unami (pa yakuŵecheta yaoyo).

Soni ŵanganyao ni akutiji: “(Aji Qur’an jiŵele) adisiadisi sya ŵandu ŵandanda sya asilembesye, basi syalakwe ni sikuŵa sinankusyoomwa kukwakwe kundaŵi ni kwigulo (kuti asijinjisye chimoyo).”

Jilani: “Jele (Qur’aniji) ajitulwisye Ajula (Allah) jwaakumanyilila asili syakumawunde ni petaka. Chisimu Jwalakwe juŵele Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.”

Soni ŵanganyao ni akutiji: “Ligongo chichi aju ntengaju jukulyaga yakulya ni kwendagajendaga m’misika (mutukutendela uwwe)? Ligongo chichi ngantuluchila lilaika kuti liŵe lyakutetela pamo ni jwalakwe?”

“Kapena (ligongo chichi) ngachikuponyedwa kukwakwe chimatiilo (chambiya) kapena kola litimbe ni alyeje mwalakwemo?” Sano ŵandu ŵalupuso ni akutiji: “Jenumanja ngankunkuya ikaŵeje mundu jwannojedwe.”

Nnole yaakuti pakunnandanyichisya mmwe ilandanyo, basi ni asokonechele, mwanti nganaŵa apakombwele (kupata) litala (lyagoloka).

Anyakwiche (pa uchimbichimbi ni upile) Ajula (Allah jwanti) naga ali asachile, mpaka am’bichile yambone nnope kumpunda yalakweyo – (tachim’bichila) Matimbe gasikujilima cha pasi pakwe sulo, ni tachim’bichila soni Majumba gamakulungwakulungwa (ku Mbepo).

Nambo ŵanganyao akuŵa nkukanila ya Kiyama, ni twalinganyichisye ŵakanila ya Kiyama Moto Wakulapuka.

Ndema jatiukaaone ŵanganyao (Motowo) kuumila pamalo pakutalichila, takapikane kutokota kwakwe kwaukali kwisa soni kulilima.

Soni ndema jatachiponyedwaga mwalakwemo pamalo pakanganika ali ataŵidwe m’makongwa, palakwepo takachiŵilanjeje chonasiko (kuti bola agambe kuwa apumule).

(Takasalilidweje kuti): Ngasinchiŵilanga lelo chonasiko chimo, nambo nyyiŵilanje yonasiko yejinji.

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ana yele (ilagasyoyo) ni yaili yambone kapena Litimbe Lyandamo lya ku Mbepo lyapedwile chilanga ŵandu ŵawoga (wakun’jogopa Allah)?” Chilikaŵe malipilo kwa ŵanganyao nambo soni malo gakuujila.

Chakakoleje ŵanganyao mwalakwemo chilichose chatakachisacheje aku ali ŵandamo. Achi ni chiŵele chilanga chakusimichika kwa Ambuje ŵenu chachikuŵendedwa (kuti achikwanisye, ni tachichikwanisya mwangalepeleka).

Soni lisiku lyatachasonganganya (achimakafili) ni aŵala ŵaŵaliji nkwagalagatila kunneka Allah (mpela Isa, Uzair ni Malaika),[1] basi tachawusya kuti: “Ana jenumanja ni ŵamwasokonesye achikapolo Ŵanguŵa, kapena ŵanganyaŵa ŵasokonechele (achimisyenepe kuleka) litala (lyagoloka)?”

Ŵanganyao takajile: “Kuswejela ni Kwenu. Nganiyiŵa yakuŵajilwa kukwetu kuti tulitendele akutugosa ŵaliose ŵangaŵaga Mmwe (kuli uli kwachisya ŵandu yakutugalagatila)! Nambo kuti Mmwe mwasengwasisye ŵanganyao ni achatati ŵao mpaka ŵaliŵalile chamuko, mwanti ŵaliji ŵandu ŵakonasika.”

Basi mwele ni muchachinkaanila (akwagalagatila ŵenu) pa yankuŵecheta (kuti ŵanganyao milungu), basi ŵanganyammwe ngasinkombola kulityochesya (ilagasyo) namuno kupata chikamuchisyo. Sano ŵatatende lupuso mwa jenumanja (lwagalagatila chinepe changaŵaga Allah), tuuchimpa kupasya ilagasyo yekulungwa (ku Akhera).

Soni Uwwe nganitutumisyeje achimitenga ŵaliose paujo penu (mmwe Muhammadi ﷺ), ikaŵeje chisimu ŵanganyao ŵaliji nkulya yakulya ni kwendagajendaga m’misika. Ni twatesile ŵane mwa jenumanja kuŵa mayeso kwa ŵane (mpela ŵakupata kuŵa mayeso kwa ŵakulaga) kuti ana chimpilile? Sano Ambuje ŵenu aŵele Ŵakulolechesya.

Sano aŵala ŵangakwembecheya yakusimangana Nowe ni akuti: “Ligongo chichi ngatutuluchila malaika (kuti gaŵe mitume kukwetu), kapena tum’bone M’mbuje gwetu (juchitendelaga umboni ya utume wa Muhammadi ﷺ)?” Chisimu pamasile paalikwesyisye m’mitima mwao, ni anyosisye kunyosya kwekulungwa.

Lisiku lyatachigaona malaika kuchiŵa kwangali kusengwa lyele lisikulyo kwaakuleŵa, ni gachiŵecheta (malaikago kuti): “Kuŵele kwakusiŵilidwa kusyene (kwa jenumanja lelo kupata yambone).”

Ni tuuchiiŵichilila itendo (yambone) yaŵapanganyisye ni tuuchiitenda kuŵa luwundu lwakuwululusyidwa.

Ŵandu ŵa ku Mbepo lyele lisikulyo tachikola malo gambone nnope gakutamilichika ni malo gambone nnope gagusama.

Soni (kumbuchilani) lisiku lyalichipapuka liwunde ni kutendekasya lipundugulu, nambo soni achimalaika ni kutulusyidwa mwawinji.

Uchimwene wakuonaonape lyele lisikulyo uchiŵa wa (Allah) Jwaukoto wejinji, ni lichiŵa lisiku lyakusausya nnope kwa achimakafili.

Soni (kumbuchilani) lisiku lyatachililuma jwalupuso magasa gakwe ganagaŵili achitiji: “E nkongwene! Ningajigale litala imo ni Ntenga ﷺ.”

“Ah kutapana kwangune! Nabolaga nga nganinantenda jwantijwanti kuŵa nsyoŵe.”

“Chisimu pamasile paasochelesye une kwakuleka Chikumbusyo (Qur’an) panyuma pakumbichilila, soni shetani aŵele jwakunneka mundu (ngankamuchisya pa ipotesi).”

Sano Ntenga ﷺ ni jwatite: “E Ambuje ŵangu! Chisimu ŵandu ŵangu ajitesile aji Qur’an kuŵa chindu chakulechedwa (pangajisooma ni ngakuuya malamusi gakwe).”

Soni iyyoyopeyo twam’bichile ntume jwalijose m’magongo kuumila mwa akuleŵa, sano Ambuje ŵenu akukwanila kuŵa Nkongola nambo soni Nkukamuchisya.

Soni aŵala ŵaakanile ni akutiji: “Ligongo chichi Qur’an nganijintuluchila jwalakwe (Muhammadi ﷺ) mwanakamo?” Iyyoyopeyo (tukujitulusya panandipanandi) kuti tuulimbanganye najo ntima wenu, ni tujitulwisye (kukwenu) mwakosoŵalila (pakujitulusya mwambolembole mu ipande yepanje chenene).

Soni ŵanganyao nganaŵa ayiche nacho kukwenu chitagu chilichose (chakumpinga nacho), ikaŵeje Uwwe chituŵiche nacho kukwenu chakuona (chakwanga chitagucho), ni kagopolanye kakwe kambone.

Aŵala ŵatachisonganganyisidwa (alinkuutidwa) chamakuku wa ku Jahannama, ŵanganyao ni ŵatachiŵa pamalo pakusakala nnope, nambo soni ni ŵakusokonechela nnope kwitala (lyagoloka).

Soni chisimu pamasile patwampele Musa Chitabu (Taurat), ni twam’bichile nkulugwe Haruna kuŵa nkunkamuchisya.

Ni twatite: “Jawulani ŵanaŵaŵilimmwe ku ŵandu aŵala ŵaayikaaniile isimosimo Yetu.” Basi ni twajonasile kusyene (panyuma pakwakanila achimitengao).

Nombe nao ŵandu ŵa Nuhu; ndema jaŵaakaaniile achimitenga, twamisisye (ni chigumula), ni twatesile kuŵa chilosyo kwa ŵandu. Sano ŵalupuso twalinganyichisye ilagasyo yakupoteka nnope.

Nambo soni achina Adi, achina Samuda, achimisyene chisima kwisa soni mikutula jejinji ja chilikati chao.

Soni jwalijose (mwa ŵanganyao), twampele ilandanyo (kuŵa maumboni ni ijiiganyo), soni ŵaliose (mwa ŵanganyao) twajonasile kusyene (panyuma pakwakanila achimitenga ŵao).

Soni chisimu ŵanganyao (achimakafili ŵa pa Maaka m’maulendo gao gakuja ku Shami), akasaupitaga musi (wa Sodomu) awula wana kumputilaga ula jakusakala (jamaganga), ana ngaakasaŵaga ali nkuuona? Nambo kuti akuŵaga akakwembecheya yakwimuka m’malembe, (niligongo lyakwe ngaakukulupililaga).

Soni ndema jaakum’bona mmwe (Muhammadi ﷺ) ngaakuntenda inepe ikaŵeje chipongwe (pakuŵecheta kuti): “Ana aju ni jwantumisye Allah kuŵa ntenga?”

“Jwaasigele panandi kuti atusochelesye kuleka milungu jetu, ingaŵaga kuti twapililile pa jalakwejo.” Sano ŵanganyao tachiika kumanyilila ndema jatachiiona ilagasyo kuti nduni jwakusokonechela nnope kwitala (lyagoloka).

Ana mum’bweni ajula jwaachitesile chisako chakwe kuŵa nnungu jwakwe? Ana mmwe ni mpaka mbe nkun’gosa jwakwe (kuti jukakuya isako yakwe).

Kapena nkuganichisya yanti ŵanganyao akupikana kapena kuitaga mulunda (yankwasalila)? Nganaŵatu ŵanganyao ikaŵeje ali mpela inyama yakulanga, nambo soni ŵanganyao ni ŵasokonechele nnope kwitala (lyagoloka kuipunda inyama yakulanga).

Ana nganimwaona Ambuje ŵenu yatite pakutambasya m’bulili (kutandila kutiŵila mpaka kopoka kwa lyuŵa)? Angasache angautesile kuŵa wakutamilichika (wangasukuna, ni kukaliji chilope kwangali muusi). Soni tulitesile lyuŵa kuŵa nkuulondolela (m’bulilio, panyuma pakopoka lyuŵa m’bulili ukasatanda kwipipa).

Kaneko ni tukasauwumbataga Kukwetu kuwumbata kwa panandipanandi (mpaka ukasamalaga lyuŵa lili liyiche pewuwo).

Soni Jwalakwe ni Ajula jwam’biichiile ŵanganyammwe chilo kuŵa chiwaalo (pakusiŵilila ilu yenu ni chipi chakwe), soni (ni am’biichiile) lugono kuŵa kupumula (kwa ilu yenu), ni awuŵisile muusi kuŵa ndema jakubalalikangana (kupita nchisosa lisiki).

Soni Jwalakwe ni Ajula jwaakasatumisyaga mbungo kuŵa chisengwasyo paujo pa ukoto Wakwe (wula nkanijigwe), ni tukasatulusya kuumila kwinani mesi gakulenjela.

Kuti ni galakwego tusyuchisye chilambo chachiwe, ni tumwechesye ine (mu iwumbe) yatwaigumbile (mpela) ilango kwisa soni ŵandu ŵajinji.

Soni chisimu Uwwe tukujigaŵanyaga (wulajo) chilikati chao kuti aŵeje ŵakumbuchila (ukoto Wetu), nambo ŵandu ŵajinji akukana (chikulupi) ikaŵeje ukafili (basi).

Soni tungasache tungatumisye m’musi uliose nkutetela (jwaojwaope).

Basi ngasimwajitika achimakafili (pa isako yao), nambo n’dimbane nao nijele (Qur’aniji) kulimbana kwekulungwa.

Soni Jwalakwe ni Ajula jwaasisimangenye mbwani siŵili, aji jamesi gakunon’ga gakumasya njota, najiji jamesi gachijete gakuŵaŵa. Ni juŵisile chilikati chakwecho uŵigo, ni chilekanganyo chakulekanganya kusyene.

Soni Jwalakwe ni Ajula jwaagumbile mundu kuumila m’mesi, ni am’biichiile ulongo ŵakupagwana ni waulombela. Soni Ambuje ŵenu aŵele Ŵakombola kusyene.

Soni ŵanganyao (achimakafili) akuŵa ali nkuchigalagatila chinepe changaŵaga Allah changaŵa nkwakamuchisya (naga ali achigalagatile) kapena kwapa ilagasyo (naga ali nganachigalagatila). Sano kafili ni akuŵaga nkunkamuchisya (shetani) pa (kwapitikuchila) Ambujegwe.

Ni nganituntumisya mmwe (Muhammadi ﷺ) ikaŵeje kuti m’be nkutagulila abali jakusengwasya nambo soni nkutetela.

Jilani: “Une ngangun’juga malipilo galigose pa yalakwe (yakulungusya utengayi), nambo jwasachile kujigala litala lyakuja kwa M’mbujegwe (pakutola chipanje chakwe basi ngangunkanya).”

Soni jegamilani kwa (Allah) Jwaumi wandamo, Ajula jwaali Jwangawa, ni nluswejesyeje Lumbili Lwakwe. Soni jukwanile Jwalakwe pa sambi sya achikapolo Ŵakwe kuŵa Jwaasimanya chenene.

Ajula juŵagumbile mawunde ni mataka ni yaili chilikati chakwe m’moŵa nsano nalimo, kaneka nijwatenjele pa Arishi (Chindanda Chaulungu). Jwaukoto wejinji, basi mum’busyani ya Jwalakwe nkumanyilila chenene (yambili Syakwe).

Soni naga ali asalilidwe (yanti): “Munsujudilani Jwaukoto wejinji.” Akasatiji: “Ana Jwaukoto wejinji ninduni? Ana tunsujudile jwankutuchisya mmwe?” Sano (gele maloŵega) gaajonjechesye ŵanganyao kutalikangana (ni yakuona).

Anyakwiche (pa uchimbichimbi ni upile) Ajula (Allah) jwaŵisile kwinani ndondwa syekulungwa-kulungwa ni mwakwenda mwakwe, ni aŵisile soni kwalakweko nyali (lyuŵa) kwisa soni mwesi wakumulika.

Soni Jwalakwe ni Ajula jwaŵisile chilo ni muusi kuŵa yaakuyaana ni kuchengana-chengana kwa jwaakusaka kumbuchila kapena kusaka kutogolela.

Sano achikapolo ŵa (Allah) Jwaukoto wejinji ni aŵala ŵaakwenda pachilambo mwakulinandiya, nambo soni ajinga ali aŵechete kukwao (maloŵe gangalumbana), akasajangaga ni maloŵe gantima tusya.

Ni aŵala ŵaakupitisyaga ndaŵi ja chilo achin’galagatilaga M’mbuje gwao mwakusujudu ni kwima (kuswali).[2]

Ni aŵala ŵaakutiji: “Ambuje ŵetu! Tutyochesyani ilagasyo ya Jahannama, chisimu ilagasyo yakwe iŵele yangalekangana nayo.”

“Chisimu jalakwe (Jahannama) gaŵele malo gakusakala nnope kutamilichika ni kwimilichika.”

Ni aŵala ŵati achitolaga ngakasamisangaga soni ŵangatenda ugagadi, nambo akasaŵa ŵakwimilichika chilikati cha yalakweyo.

Ni aŵala ŵangaakum’bendaga nnungu jwine pampepe ni Allah, soni ni ngaakuwulagaga mundu jwaakanyisye Allah (kum’bulaga) ikaŵeje paligongo lyakwitichika (ni malamusi ga Dini), nambo soni ŵangatenda chikululu. Sano jwachatende yele nikuti chasimangane ni ilagasyo (ya pa duniya).

Ilagasyo tiikajonjechesyedwe kukwakwe lisiku lya Kiyama, ni chijukalonjele mwalakwemo aku juli jwakunyosyedwa.

Ikaŵeje ŵatesile toba, ni kulupilila, ni kupanganyaga masengo gambone; basi ŵanganyao Allah chakatindanichisye yakusakala yao ni yambone, soni Allah aŵele Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

Sano jwaakutenda toba ni kupanganyaga yambone, nikuti chisimu jwalakwejo jukulamba kwa Allah pakutenda toba jisyesyene.

Ni aŵala ŵangatendela umboni yaunami, nambo soni naga achipitaga malo ga yachanache akasapitaga mwa adabu (ja kuitundumalila yalakweyo).

Ni aŵala ŵaakutiji naga ali akumbusyidwe ni ma Ȃya ga M’mbuje gwao ŵangagagwila mwa usiiwa ni ungalola.

Ni aŵala ŵaakutiji: “Ambuje ŵetu! Tupani kuumila mu achiŵammakwetu ni ŵanache ŵetu chakuteteŵachisya meso, ni ntutende uwwe kuŵa achinnongola ŵa ŵandu ŵawoga (wakun’jogopa Allah).”

Ŵanganyao takalipidwe yumba yapenani (ku Mbepo), ni takasimangane nao mwalakwemo uchimbichimbi ni ntendele.

Takaŵe ŵandamo mwalakwemo – Kaje kusalala malo gakutamilichika ni kwimilichika gakwe!

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ambuje ŵangu nga nganankochesyaga ŵanganyammwe kungaŵaga kuomba kwenu (kwankum’bombaga naga ili impatile ipato). Nambo sano ni pamasile pamunkanile (Jwalakwe). Basi sano (ipotesi) ni tiiŵe yangalekangana nayo ndema ni katema.