از تو دربارۀ مالهای غنیمت میپرسند. بگو: مالهای غنیمت متعلق به الله و پیغمبر است، پس از الله بترسید و در میان خویش صلح و صفا بیاورید و الله و رسول او را اطاعت کنید اگر شما مؤمن هستید.
جز این نیست که مؤمنان کامل آنانیاند که هرگاه نام الله (نزد آنها) یاد شود، دلهایشان هراسان گردد، و چون آیات الله بر آنها تلاوت شود، ایمانشان افزون گردد و بر پروردگارشان توکل میکنند.
و یادآور شوید وقتی را که الله به شما یکی از دو طائفه را وعده کرد که (گروه مسلح) برای شما باشد، و شما میخواستید که طائفه بیسلاح برای شما باشد. در حالیکه الله میخواست که حق (دین و غلبۀ مسلمانان) را با سخنان (فرمانهای) خود ثابت کند و کافران را ریشه کن کند.
(و به یاد آورید) وقتی را که خواب خفیف را بر شما مسلط ساخت، تا باعث امنیت و آرامش شما از جانب الله بگردد، و از آسمان آبی بر شما فرستاد تا با آن شما را پاک بگرداند و پلیدی شیطان را از شما دور سازد، و دلهای شما را ثابت بگرداند، و به وسیلۀ آن قدمهای شما را ثابت سازد.
(و به یاد آورید) وقتی را که پروردگار تو به فرشتهها وحی کرد که من با شما ام، پس مؤمنان را ثابت قدم دارید (مدد کنید). به زودی در دلهای کافران خوف را میاندازم، پس بر بالای گردنها بزنید و انگشتانشان را قطع کنید.
و هر کس که در آن روز (به کفار) پشت گرداند، مگر کسی که (قصدش) گوشه گیری برای جنگ (مجدد) یا یاری به گروه (دیگر از مجاهدین) باشد، (در غیر آن) به غضب الله گرفتار میشود، و جایگاهش دوزخ است، و چه بدجای بازگشت است (دوزخ)!.
(بعد از مدد الله به وسیلۀ فرشتهها بدانید که در حقیقت) شما (با نیروی خود) آنان را نکشتید، بلکه الله آنها را (با مددهای غیبی خود) به قتل رسانید. (و درحقیقت) تو (مشت ریگ را) بر آنها نه افگندی، بلکه الله افگند، (الله چنین کرد) تا مؤمنان را از طرف خود به آزمایش نیک بیازماید (که نصرت و غنیمت است) زیرا الله شنوا (و) دانا است.
(ای مشرکان!) اگر پیروزی (حق) را میطلبید، پس اینک فتح و پیروزی بهسوی شما آمد، و اگر (از جنگ با مسلمانان) باز آیید برای شما بهتر است، و اگر (به کفر و عنادتان) باز گردید ما هم (به نصرت مسلمانان) باز میگردیم و (بدانید) که جماعت تان هرچند عدد آنها زیاد باشد، هرگز نمیتوانند چیزی را از شما دفع کنند، و الله با مؤمنان است.
(شرط نصرت الله این است) ای کسانی که ایمان آوردهاید، الله و رسول او را اطاعت کنید، و از اطاعت رسول الله اعراض نکنید، در حالیکه امر الله را (در بارۀ اطاعت رسول) میشنوید.
و اگر الله در آنان خیری میدانست، آنها را (به شنیدن سخن حق توفیق میداد و) شنوایشان میساخت، و اگر آنان را (در صورت عدم توفيق) شنوا میساخت، البته باز هم روی میگردانیدند، در حالیکه اعراض کنان میبودند.
ای کسانی که ایمان آوردهاید، چون الله و پیامبرش شما را به چیزی دعوت دهند که زندگی ابدی تان باشد (پس) دعوتشان را اجابت کنید و بدانید که الله میان شخص و (ارادۀ) قلبش حایل میشود. و همه به دربار او جمع کرده میشوید.
و یادآور شوید وقتی را که شما در زمین کم و مستضعف بودید (و) میترسیدید که مردم شما را اختطاف کنند، پس الله به شما جای داد (در مدینه) و شما را به کمک خود تایید کرد (نصرت بخشید)، و از چیزهای پاکیزه به شما روزی داد، تا شکر گزاری کنید.
ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر از الله بترسید، به شما قوت فرق کننده میان حق و باطل میدهد، و بدیهای شما را محو میکند و گناهان شما را میآمرزد (و شما را از فضل خود اجر و ثواب میدهد، چون) الله صاحب فضل بزرگ است.
و یادآور شو زمانی که کافران (مکه) در مورد تو حیله سنجی (و نقشه کشی) میکردند، تا تو را زندانی کنند، یا تو را بکشند، یا تو را (از مکه) بیرون کنند، و آنها در مورد تو حیله میسنجیدند و الله هم (برای نجات تو) تدبیر میکرد و الله بهترین تدبیر کنندگان است.
و (لیكن این وقت رسیدن عذاب نیست چون) تا وقتی که تو در میان آنها هستی، الله عذاب دهندۀ آنها نیست، و الله عذاب دهندۀ آنها نیست در حالیکه از الله مغفرت میخواهند.
و چه (مانعی) است که الله آنها را عذاب نکند، حال آن که (مؤمنان را) از مسجد الحرام منع میکنند، و آنها متولیان مسجد الحرام نیستند، و متولیان آن نیست مگر پرهیزگاران، و لیکن بیشتر آنها (این حقیقت) را نمیدانند.
و نماز آنها (مشرکین) در نزد کعبه نبود مگر صفیر کشیدن و کف زدن (یعنی به جای نمازخواندن چنین تمسخری میکردند)، پس (به آنها گفته شد که) عذاب را به سزای کفرتان بچشید.
البته آنانی که کفر ورزیدند مالهای خود را برای منع نمودن مردم از راه و دين الله انفاق میکنند، پس زود است که آن را انفاق کنند، باز (عاقبت) آن انفاقشان سبب حسرت برایشان خواهد شد، و باز مغلوب میگردند. و آنانی که کفر ورزیدند بهسوی دوزخ حشر میشوند.
(این حشر نمودن کار برای این است) تا الله پلیدان (کافران) را از پاکان (مؤمنان) جدا سازد و بعضی پلیدان را بر بعض دیگر قرار دهد، پس آن همه (پلیدان) را توده سازد، باز آن (همه) را در دوزخ بیندازد، این جماعت همان زیانکارانند.
به کافران بگو: اگر باز آیند (از کفر شان) آنچه گذشته است برای آنها آمرزیده میشود، و اگر باز گردند (به کفر و عداوت مسلمانان)، پس طريقۀ الله با کفار پیشین گذشته است.
و (اگر به عداوت شما بازگشتند پس) با آنها بجنگید تا فتنۀ (شرک) باقی نماند، و دین، همه برای الله باشد. پس اگر باز آمدند (از كفر)، يقينا الله به آنچه میکنند، بیناست.
و بدانید که هر آنچه را (از کافران) به غنیمت گرفتید، پس پنجم حصه آن از الله و پیغمبر و خویشاوندان (پیغمبر) و یتیمان و مسکینان و مسافران (در راه ماندگان) است، اگر به الله و به آنچه بر بنده خود در روز جدایی حق و باطل نازل کردیم ایمان دارید؛ روزی که آن دو گروه (مؤمن و کافر در روز بدر) روبرو شدند. و الله بر هر چیزی قادر است.
یادآور شوید وقتی که شما در جانب نزدیکتر (به مدینه) بودید، و آنان (دشمنانتان) در جانب دورتر بودند و قافلۀ (تجاری آمده از شام) در پائینتر از شما (در کنار ساحل) قرار داشت. و اگر با یکدیگر وعدۀ (جنگ) میکردید (و ناگهان حکم جنگ صادر نمیشد) البته در وعده مخالفت میکردید، و لیکن (ناگهانی به شما دستور جنگ داده شد) تا الله کاری را که انجام دادنی بود، به انجام برساند، تا کسی که به دليل واضح هلاک شدنی بود، هلاک شود. و کسی که به دليل واضح زنده ماندنی بود، زنده بماند. و یقینا الله شنوای داناست.
قابل یادآوری است وقتی که الله (عدد) آنها را در خوابت به تو کم نشان داد، و اگر آنها را به تو بسیار نشان میداد، البته سست میشدید و در کار (جنگ با مشرکین) نزاع میکردید، و ليكن الله (شما را از اختلاف و بزدلی) در امان داشت. چون الله از راز سینهها آگاه است.
و چون وقتی که با هم روبرو شديد (قبل از شروع جنگ)، الله آنها را در چشم شما کم نشان میداد، و شما را (نیز) در چشم آنها کم نشان میداد تا الله کاری را که شدنی بود (غلبۀ اسلام)، به انجام برساند و تمام کارها به سوى الله باز گردانیده میشود.
ای کسانی که ایمان آوردهاید، چون با جماعت (کفار در وقت جنگ) روبرو شديد، پس ثابت قدم باشید و الله را بسیار یاد کنید تا (به نصرت و پاداش الهی دست یابید و) رستگار شوید.
و (دیگر اینکه در اثنای جنگ) الله و رسول او را اطاعت کنید و با یکدیگر اختلاف نکنید که سست و بزدل میشوید و قوت هیبت شما از بین میرود. (بلکه) صبر کنید چونکه (نصرت) الله با صبر کنندگان است.
و مانند کسانی نباشید که به تکبر و غرور و برای خودنمایی (به مردم) از دیار خویش بیرون آمدند و (در حالیکه) دیگران را از راه الله باز میداشتند. و الله به هر کاری که میکنند احاطه دارد.
و چون شیطان اعمالشان را به آنها زینت داد و گفت: امروز هیچ کس از مردم (مسلمان) بر شما غلبه کننده نیست و يقينا من پناهدهنده (و مددگار) شماام. (لیکن) پس چون هر دو گروه (کافر و مسلمان) با هم روبرو شدند، شیطان بر پاشنههای خود بازگشت و گفت: البته من از شما بیزارم، چون من چیزی را میبینم که شما نمیبینید، يقينا من از الله میترسم. و الله سخت عذاب دهنده است.
(شیطان اعمالشان را زینت داد آن) وقتی که منافقین و آنانی که در دلهایشان بیماری (شک) بود، میگفتند: این جماعت (مسلمانان) را دینشان فریفته است. و (ليکن به گفتههای آنها پروا نکنید زیرا) هر کس بر الله توکل کند (الله او را کافیست)، چون الله غالب (و) باحکمت است.
و اگر میدیدی (تو ای مخاطب، تعجب میکردی) وقتی که فرشتهها روح کافران را (در بدر) قبض میکردند، در حالیکه بر رویها و پشتهایشان میزدند و (میگفتند:) عذاب سوزان را بچشید.
مانند عادت فرعونیان و (عادت) آنانی که پیش از آنها بودند که به آيات الله كفر میورزیدند، پس الله آنها را به سبب گناهانشان گرفتار کرد، و یقیناً الله توانا (و) سخت عذاب دهنده است.
آن (عذاب سخت) به این سبب بود که الله تبدیل کننده نعمتی نیست که بر قومی بخشیده باشد مگر آن که آنان آنچه را که در دل اراده دارند تبدیل کنند (ارادۀ شکر را به ناشکری، و ارادۀ ایمان را به کفر، و ارادۀ اطاعت را به نافرمانی،) و الله شنوای دانا است.
(باز به تاکید گفته میشود که) مانند عادت فرعونیان و (عادت) آنانی که پیش از آنها بودند که آیات (دلائل) پروردگار خود را دروغ شمردند، پس آنها را به سبب گناهانشان هلاک کردیم و فرعونیان را غرق نمودیم (چون که) همۀ آنها ظالم بودند.
و اگر از قومی بیم خیانت (عهدشکنی) داری پس به طرف آنها عهدشان را (علنا و) به طور برابر بینداز (شما و آنها برابر بدانید که عهد شکسته است)، زیرا الله خیانت کاران را دوست ندارد.
و (ای مسلمانان!) برای مقابله با كفار هر چه در توان دارید از انواع قوت، آماده سازید و (خصوصا) از اسپهای مهیا شده، تا با آن دشمن الله و دشمن خودتان را بترسانید. و (نیز) دشمنان دیگر غیر از آنها (مشرکین) را که شما آنها را نمیشناسید (و) الله آنها را میشناسد، و هر چیزی که در راه الله (برای آمادگی جهاد) انفاق میکنید، اجر آن به شما کاملا داده خواهد شد، و به شما ظلم نمیشود.
و هم اوست که در بین دلهایشان (مسلمانان) الفت و محبت ایجاد کرد، اگر همه اموال روی زمین را انفاق میکردی نمیتوانستی در بین دلهای آنها الفت برقرار کنی، و ليكن الله در میان آنها الفت انداخت، يقينا او غالب باحکمت است.
ای پیغمبر! مؤمنان را بر قتال (کفار و جهاد در راه الله) ترغیب کن، اگر از شما بیست نفر صابر باشد، بر دو صد تن (کفار) غالب میآیند، و اگر از شما صد نفر باشد، بر هزار تن از کافران، غالب میشوند. زیرا کفار قومیاند، نادان.
اکنون الله بر شما تخفیف نمود، چون دانست که در شما (به علّت کثرت دشمن) ضعفی است، پس اگر از شما صد نفر صابر باشد بر دو صد کافر غالب میآیند، و اگر از شما هزار نفر باشد (پس) بر دو هزار غالب میآیند، به اذن الله. و (نصرت) الله با صابران است.
برای هیچ پیغمبری سزاوار (نبوده و) نیست که اسیران (جنگی) داشته باشد (و با گرفتن فدیه، آنان را آزاد کند مگر) تا اینکه در زمین قتل بسیار کند. (ای مؤمنان،) شما متاع (عارضی) دنیا را میخواهید و الله (برای شما ثواب) آخرت را میخواهد، و الله غالب با حکمت است.
ای پیغمبر! به اسیرانی که در دست شمااند بگو: اگر الله در دلهای شما نیکی را معلوم کند البته به شما بهتر از آن فدیهای که از شما گرفته شده میدهد، و شما را میآمرزد و الله بسیار آمرزگار (و) مهربان است.
و اگر بخواهند به تو خیانت کنند، پس (تعجب مکن که) البته پیش از این نیز به الله خیانت کرده بودند، پس الله تو را (به خاطر انتقام گرفتن) بر آنها مسلط گردانید، و الله دانای حکیم است.
يقينا آنانی که ایمان آوردند و هجرت کردند و با مالها و جانهای خود در راه الله جهاد کردند، و آنانی که (مهاجرین را) جای دادند و مدد کردند، این جماعت دوستان و خیرخواه یکدیگراند. و آنانی که ایمان آوردند و (لیکن) هجرت نکردهاند، شما (هیچگونه) دوستی (و مسؤولیّتی در برابر) آنها ندارید، تا آن که هجرت کنند (از مکه به مدینه). و اگر (همین مسلمانان غیر مهاجر) در کارهای دین از شما مدد طلب کنند، پس بر شماست مدد کردن آنها، مگر اینکه علیه قومی که میان شما و آنها عهد و پیمان باشد، و الله به آن چه میکنید بیناست.
و آنانی که کفر ورزیدند، دوستان یکدیگراند، (و) اگر (شما مؤمنان به این دستور در بارۀ دوستی با مؤمنان و دشمنی با کافران) عمل نکنید (یقیناً) در زمین فتنه و فساد بزرگی برپا خواهد شد.
و آنانی که ایمان آوردهاند و هجرت کردهاند و در راه الله جهاد کردهاند، و آنان که جای دادند (مهاجرین را) و مدد کردند. همین جماعت در حقیقت مؤمنان کاملاند (که) برایشان آمرزش و روزی عزت مندانه است.
و آنانی که بعد (از نزول این آیت) ایمان آوردند و هجرت کردند و همرای شما جهاد کردند، پس این جماعت نیز از جملۀ شمااند. و در (حکمِ) كتاب الله، صاحبان قرابت نسبت به یکدیگر (در استحقاق میراث از سایر مؤمنان) نزدیکتراند. يقينا الله به هر چیزی داناست.