روزی که آن را ببینید، هر مادرِ شیردهندهای از طفلی که او را شیر میدهد، غافل میشود و هر (موجودِ) بارداری بار (جنين) خود را میاندازد. و مردم را مست میبینی حال آنکه مست نیستند، بلکه عذاب الله بسیار سخت است.
ای مردم! اگر از دوباره زنده شدن در شک هستید پس (بدانید که) ما شما را از خاک آفریدهایم، باز از نطفه، باز از خون بسته، باز از پارۀ گوشت شکل داده شده و شکل داده نشده آفریدهایم، (همۀ این مراحل) به خاطر این است که برای شما (كمال قدرت خود را) روشن سازیم، و آنچه را بخواهیم تا زمان معین در رحمها قرار میدهیم. باز شما را به صورت کودک بیرون میآوریم، باز تا به حد رشد (جوانی)تان برسید. و بعضی از شما جانش گرفته میشود. و بعضی از شما به پستترین مرحلۀ عمر و پیری باز گردانیده میشود تا پس از (آن همه) دانستن چیزی نداند. و زمین را خشک شده میبینی اما وقتی که بر آن باران ببارانیم، به حرکت میآید و نمو میکند و از هر نوع گیاهان زیبا و خرم میرویاند.
و از میان مردم کسی هست که الله را با دو دلی میپرستد، پس اگر خیر به او برسد به آن مطمئن میشود، و اگر رنج و پریشانی به او برسد، بر روی خود بر میگردد (و مرتد میشود)، (چنین شخص) در دنیا و آخرت زیانکار شده، و این همان زیان آشکار است.
البته الله کسانی را که ایمان آورده و کارهای نیک انجام دادهاند در باغهایی داخل میکند که نهرها از زیر (درختان و قصرهای) آن روان است. يقينا الله هر چه را بخواهد، انجام میدهد.
هر که گمان کند که الله او را در دنیا و آخرت نصرت نمیدهد، پس باید ریسمانی به آسمان بیاویزد، باز آن را قطع کند، پس ببیند که آیا این تدبیرش چیزی را که سبب خشم او شده از میان میبرد؟
البته آنانی که ایمان آوردند و آنانی که یهودی شدند و صابئين (بیدینان) و نصارا و آتش پرستان و آنانی که به الله شریک آوردند، يقيناً الله روز قیامت میانشان فيصله خواهد کرد، چون الله بر هرچیز گواه است.
آیا ندیدی کسانی که در آسمانها و زمین هستند و آفتاب و ماه و ستارهها و کوهها و درختان و چهارپایان و بسیاری از مردم، برای الله سجده میکنند؟ و بسیاری هم هستند که عذاب بر آنها لازم شده است. و هر که را الله خوار کند، او هیچ عزت دهندهای ندارد. بیگمان الله هر چه بخواهد انجام میدهد.
این دو فریق که دشمن یکدیگرند، دربارۀ پروردگارشان باهم اختلاف کردند. پس آنان که کفر ورزیدهاند بر ایشان لباسهایی از آتش بریده شده است، از بالای سرشان آب جوشان و سوزان ریخته میشود.
البته الله آنان را که ایمان آوردهاند و کارهای نیک انجام دادهاند در باغهایی داخل میکند که از زیر (درختان و قصرهای) آن نهرها جاری است، در آنجا با دستبندهای از طلا و مروارید آراسته میشوند، و لباسشان در آنجا ابریشم است.
بیگمان آنان که کفر ورزیدند و (مردم را) از راه الله و از مسجد الحرام باز میدارند که ما آن را برای همۀ مردم اعم از مقیم در آنجا و بادیه نشین (آینده) یک برابر قرار دادهایم (برای آنان عذاب سخت و دردناک است)، و هر کس به قصد ظلم در آنجا مرتكب الحاد (شرک و قتل) گردد، او را از عذاب دردناک میچشانیم.
و به یادآور وقتی که جایگاه خانه (کعبه) را برای ابراهیم معین ساختیم (و به او گفتیم:) که چیزی را با من شریک مکن، و خانهام را برای طواف کنندگان و قیام کنندگان (در آن برای نماز) و رکوع کنندگان و سجده کنندگان پاکدار.
(اعلان کن) تا شاهد منافع خویش باشند و در روزهای معلوم نام الله را بر ذبح چهار پایانی یاد کنند که الله روزیشان کرده است. پس از آنها بخورید و بینوایان و تنگدستان را نیز بخورانید.
این است حكم الله، و هر کس مقدسات و شعائر الله را بزرگ و محترم بشمارد، پس آن برایش در نزد پروردگارش بهتر است، و چهار پایان برایتان حلال کرده شد مگر آنچه بر شما خوانده میشود، پس از پلیدیهای که از بتها ببار میآید، دوری کنید و از سخن دروغ اجتناب ورزید.
در حالی که بهسوی الله خالصانه گرویده باشید و از ادیان باطل بیزاری جویید و هیچ شریکی برای الله قرار ندهید. و هر کس به الله شرک ورزد، گویی از آسمان افتیده است و پرندهها او را ربودهاند، یا اینکه باد او را به جای دور افگنده است.
و برای هر امتی جای قربانی کردن را مقرر نمودهایم، تا با نام الله چهارپایانی را ذبح کنند که الله به ایشان عطا نموده است. پس معبودتان معبود یگانه است، پس برای او منقاد شوید و تواضع کنندگان را مژده ده.
(آنان) کسانی (هستند) که چون نام الله ياد شود دلهایشان ترسان گردد، و در برابر مصیبتهایی که به آنان میرسد صبر میکنند، و (نیز کسانی را مژده بده که) نماز را برپا میکنند و از آنچه روزیشان دادهایم انفاق میکنند.
و (قربانی کردن) شتران (چاق و فربه) را برایتان از شعائر الله قرار دادیم، در آنها برای شما خير (منافع دینی و دنیوی) است، پس در حالی که بر پای ایستادهاند نام الله را بر آنها یاد کنید، پس چون پهلویشان بر زمین افتد از گوشت آنها بخورید، و به بینوایان سائل و غیر سائل بخورانید، اینگونه آنها را برایتان رام و مطيع کردهایم تا که شکر کنید.
هرگز گوشتها و خونهای قربانیها به الله نمیرسد، بلکه تقوای شما به او میرسد، این چنین آنها را برایتان مسخر نمود تا الله را به خاطر آنکه شما را هدایت کرده است به بزرگی یاد کنید، و نیکوکاران احسان کننده را مژده بده.
همان کسانی که از سرزمینشان به ناحق بیرون رانده شدند، جز به سبب آن که میگفتند: پروردگار ما الله است. اگر الله بعضی از مردم را به وسیلۀ بعضی (دیگر) دفع نمیکرد، البته صومعههای (راهبان) و کلیساهای (نصارا) و عبادتگاههای (يهود) و مسجدهایی که نام الله در آنها بسیار یاد میشود، ویران میشد، و الله کسی را که (دین) او را یاری کند، یقینا یاری میکند. همانا الله قوی (و) غالب است.
آن کسانی را که اگر در زمین آنها را قدرت (و حکمرانی) ببخشیم، نماز را برپا میدارند و زکات (اموال) را میدهند و به کار نیک فرمان میدهند و از کار زشت منع میکنند، و سر انجام کارها به الله باز میگردد.
و اصحاب مدین (قوم شعیب، نیز پیغمبر خود را تکذیب نمودند) و موسی (نیز) تکذیب شد، پس به کافران مهلت دادم، باز ایشان را گرفتار نمودیم. پس (بنگر) عقوبت من چگونه است؟
پس چه بسیار قریهها را که اهلش ظالم بودند، نابود کردیم. و (اینک) آن قریهها بر سقفهای خود افتاده است و چه بسیار چاههای معطل و متروک و کاخهای بلند و استواری که بیصاحب و متروک مانده است.
آیا در زمین سیر و سفر نکردهاند تا دلهایی داشته باشند که با آن بفهمند و گوشهایی داشته باشند که با آن بشنوند، در حقیقت چشمها کور نمیگردند، بلکه دلهایی که در سینههاست کور میشوند.
و چه بسیار قریهها (و شهرها) که به (اهالی) آنها در حالیکه ظالم بودند مهلت دادم (اما اصلاح نشدند). سپس آنان را (در موقع مناسب) به عذاب گرفتار کردم، و بازگشت (همه) بهسوی من است.
و پیش از تو هیچ رسول و هیچ نبیی را نفرستادیم مگر اینکه چون آرزویی به خاطر میآورد شیطان چیزی را در آرزوی او القا مینمود، پس الله آنچه را که شیطان القا میکرد از بین میبرد، باز الله آیاتش را محکم و استوار میکند، و الله دانای با حکمت است.
تا الله آنچه را که شیطان القا میکند، برای کسانی که در دلهایشان مرض است، سبب فتنه بگرداند و (نیز) برای آنانی که دلهایشان سخت است. و يقينا ظالمان در مخالفت دور از حقاند.
و تا آنان که به ایشان علم داده شده است بدانند که آن (وحی) از سوی پروردگارت حق است، و به آن ایمان آورند، تا دلهایشان به آن آرام و منقاد گردد، يقينا الله مؤمنان را به راه راست راهبر است.
در آن روز ملک و سلطنت فقط از الله است، میان آنان فيصله میکند، پس کسانی که ایمان آورده و کارهای نیک انجام دادهاند، در باغهای پرناز و نعمت خواهند بود.
(حکم الهی) این است؛ و هر کس (ظالم را) به مانند آنچه خودش مورد ظلم (او) قرار گرفته بود عقوبت دهد، (و اگر) باز مورد ظلم قرار گیرد، حتما الله او را نصرت خواهد داد، چرا که الله بسیار بخشاینده (و) آمرزگار است.
این (نصرت دادن مظلوم) به آن سبب است که الله (قادر به همه کار است که) شب را در روز و روز را در شب داخل میگرداند، و (نیز به آن سبب است) که الله شنوای بیناست.
این (نصرت دادن مظلوم) به آن سبب است که الله همان معبود بر حق است و آنچه را که به جز او میپرستند همه باطل است، و (نیز به آن سبب است که) همان الله بلندمرتبه (و) بزرگ است.
آیا ندیدی که الله آنچه را در زمین است و کشتیها را که به حکم او در بحر رواناند، برایتان مسخر کرده است. و (الله) آسمان را نگاه میدارد از آنکه بر زمین بیفتد، مگر به اذن خودش. زیرا الله نسبت به مردم مشفق (و) مهربان است.
برای هر امتی شریعت خاص مقرر کردهایم تا آنان به آن عمل کنند، پس نباید دربارۀ این امر با تو نزاع کنند. و بهسوی پروردگارت دعوت کن، همانا تو بر راه راست قرار داری.
(و مشرکان) غیر از الله چیزی را میپرستند که الله دلیلی بر (معبود بودن) آن نازل نکرده است، و چیزی را میپرستند که به آن علمی ندارند، و برای ظالمان هیچ یاری دهندهای نیست.
و چون آیات واضح ما بر آنان خوانده شود در چهرۀ کافران انکار و ناخوشی را میبینی، بلکه نزدیک است به کسانی حمله ور شوند که آیات ما را بر آنان میخوانند. بگو: آیا شما را به بدتر از این خبر دهم، به (آن) دوزخ که الله آن را به کافران وعده داده است. و چه بد سرانجامی است.
ای مردم! مثلی زده شد، پس به آن گوش فرا دهید، کسانی را که غیر از الله به کمک میخوانید (و پرستش میکنید) هرگز نمیتوانند مگسی بیافرینند، هر چند همه (برای آفرینش آن) جمع شوند، و اگر آن مگس چیزی را از آنان برباید، نمیتوانند آن را از او دوباره بگیرند، طالب و مطلوب هردو ناتوانند.
و در راه الله جهاد کنید، چنان که شایستۀ جهاد در راه اوست. اوست که شما را برگزید. و در دین هیچ کار دشوار و سنگین را بر شما نگذاشت. آیین پدرتان ابراهیم (نیز چنین بوده است)، او شما را پیش از این مسلمان نام نهاده است، تا پیغمبر بر شما گواه باشد و (شما نیز) بر مردم گواه باشید، پس نماز را بر پا کنید و زکات را بدهید، و به دین الله تمسک جویید که او مددگار شماست. پس چه نیک مولایی، و چه نیک مددگاری!
