Surah An-Naml (The Ants )

1. Ta Sin. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan non. Giyaya man na manga Ayat ko Qur-an,- go Kitab a miyakaosai,

2. Torowan, go Tothol a mapiya a bagiyan o Miyamaratiyaya,

3. Siran na ipuphamayandug iran so Sambayang go puthonain niran so Zakah, go siran na so Akhirat na tatangkudun niran.

4. Mata-an! a siran a di Mapa­ paratiyaya ko Akhirat, na piphara­ san Nami kiran so manga galubuk iran; na siran na Puphuromparom­ pak siran.

5. Siran man so mapumbagiyan niran so marata a siksa: Go siran si­ i ko Akhirat na siran i titho a manga logi.

6. Na Mata-an! A Suka (Ya Muhammad) i titho a puphaladan ko Qur-an a pho-on ko Hadapan o (Allah a) Maongangun, a Mata-o.

7. (Tadumingka-a) gowani na Pitharo o Musa ko Ta-alokon: A Mata-an! A Sakun na miyakailai Ako sa Apoi; na kabugan Ko suka- no ron sa Tothol, o di na kabugan Ko sukano sa Masindao a barabad, ka-angkano makathitirarang.

8. Na kagiya a makaoma-on, na Minitawagon: Piyakambarakat so tao a matatago ko Apoi go so tao a makalilibuton: Na Soti so Allah, a Kadnan o manga Ka-adun.

9. Hai Musa! Mata-an naya! A Sakun so Allah, a Ma bagur, a Maongangun!

10. Na ithogun Ka so Badas Ka! (na ini-ithog lyan)! Na kagiya a Mailai Niyan Sukaniyan a gi-i Kao­ khaog lagid o Sukaniyan Nipai a maga-an i kadola, na Miyakatingur a Tomiyalik hod , go da Dingil, (Pitharo o Allah:) Hai Musa! Di Ka khaluk: Mata-an! A Sakun na di khaluk ko Hadapan Ko so man­ ga Sogo,-

11. Ogaid na so tao a miyakasa­ limbot, oriyan niyan na somiyambi sa mapiya ko oriyan o marata, na Mata-an! A Sakun na Manapi, a Makalimo-on.

12. Na Soludun Ka a Limangka ko lig o bangkala-a Ka, ka-an Ka Mapakaliyo a Masindao a kuna-a ba sakit: Pud ko siyao a manga Tanda a Pagowitun ko Pir-aon go so pagtao niyan: Mata-an! A siran na miyabaloi siran a pagtao manga songklid.

13. Na kagiya a makaoma kiran so manga Tanda Ami, a marayag, na Pitharo iran: A giyaya na balik mata a mapayag!

14. Na siyangka iran noto, o ba di tiyangkud oto o manga ginawa iran, sa kapanalimbot go kapha­poro; na Pamimikiranangka o anto­ na-a i miyambutad o kiya-akiran ko miyamaminasa!

15. Na Sabunsabunar a bigan Nami so Dawood go so Sulaiman sa Kata-o: Na Pitharo Iran: A so Podi na ruk o Allah, so inilubi Kami Niyan ko madakul ko manga Ori­pun Niyan a Miyamaratiyaya!

16. Na kiyapangowarisan o Su­ laiman so Dawood. Na Pitharo lyan: Hai manga Manosiya! Piyaki­ sabotan Rukami so Katharo o man­ ga Papanok, go Bigan Kami ko langowantaman: Mata-an! A giyaya na skaniyan ndun so Limo a Mapayag.

17. Na Linimod ko Sulaiman so manga Tantara lyan, a manga Jinn go manga Manosiya go manga Pa­ panok, na siran na pakapuphuna­ nayawa-an siran.

18. Taman sa kagiya makatalin­goma siran ko balintad o manga Pila, na Pitharo o (Datu a) Pila: Hai manga Pila! Solud kano ko manga darpa iyo, di kano phakiroput ko Sulaiman go so manga Tan­tara lyan a siran na di iran mai­ inungka.

19. Na Miyakanggumunggumun (so Sulaiman), a makakhakala pho­on ko Katharo ( o Pila ); go Miyatharo lyan: Kadnan Ko! Ilaha­ mun Ka Rakun so Kapakapanalamat Akun ko Limo o Ka, a so ini Pangalimo o Ka Rakun a go so mbala a Lokus Akun, go so kapa­ kanggalubuk Akun sa mapiya a Masowat Ka on: Go pakasoluda Kongka (ko Sorga), sabap ko Limo o Ka, a pud ko manga Oripun Ka a manga Bilangatao.

20. Na piyariksa lyan so manga Papanok; na Miyatharo Iyan: A ino a Diyakun khailai so (Papanok a) Hudhud? Ba miyabaloi a pud ko miyamangigaib?

21. Mata-an a siksa-an Ko dun sukaniyan sa siksa a sangat, o di na Mata-an a Sombali-in Ko dun su­kaniyan, o di na Mata-an a kabugan Nako niyan sa karina a mapayag.

22. Na miyakatarug sa da mathai: Na Miyatharo (o Hudhud): A miya­ sushub akun so Dangka masushub sukaniyan, go minitalingoma ko Ruka pho-on sa Saba so Tothol a matatangkud.

23. Mata-an! A sakun na miya­ to-on ko a Babai a Kandadatu-an niyan siran, go kiyabugan ko langowan taman, go adun a Kantiriyan a mala.

24. Miyato-on ko sukaniyan a go so pagtao niyan a Pushododan niran so Alongan a salakao ko Al­lah: Go phipharasan kiran o Shai­tan so manga galubuk iran, na kiya­alangan niyan siran ko lalan (a on­tol), na siran na di siran maka-o ontoi,

25. Sa di iran Kasodod ko Allah, a so puphakagumao ko masolun ko manga Langit go so Lopa, go Mata­ o ko Pag-uma-an niyo go so pa­ payagun niyo.

26. So Allah!- Da-a Tohan in­onta Sukaniyan!-A Kadnan o Arash a mala!

27. Pitharo (o Sulaiman): A ilain Tadun o ino bunar ka antawa-a miyabaloi ka a pud ko manga bo­khag!

28. Lalakaon ka a Sorat Akun nai, na sampain kaya kiran: Oriyan niyan n a awatangka siran, na ilayangka o antona-a i phakakaso­ win niran (a sumbag).

29. Pitharo (o Bai sa Saba): A Hai manga Nakoda! Mata-an! A Sakun na minisampai rakun a Sorat a Paga-adatan.

30. Mata-an naya! A pho-on ko Sulaiman, go Mata-an naya! (a Misosoraton): A si-i ko ngaran o Allah, a Masalinggagao, a Makalimo-on:

31. Diyako niyo Puphaporo i, go songkano Rakun a Mbabayoran­ tang kano.

32. Pitharo iyan: A Hai manga Nakoda! Mosawiri Ako niyo sa punggolaola-angko: Da-a pagima­sadungko a punggolaola-an taman sa di kano makamasa.

33. Pitharo iran: A sukutano i khipakatatangan ko bagur, go khi­ pakatatangan ko gu-us ko kambo­ nowai a mala: Na so kapanonogo na si-i ruka; na phandapatingka o antona-a i Ishogo-o ka.

34. Pitharo iyan: A Mata-an! A so manga Datu, na igira-a somiyo­lud Siran ko lngud, na pumbinasa­an Niran noto, go pumbalowin Nir­an so manga ala i Pangkatan ko tao ron a puphamakarondan, Na lagid oto a gi-i Ran ngolaola-an.

35. Na Mata-an! A sakun na phakiwitan ko siran sa pamumuga­yan, ka pagilaing ko o antona-a mipumbalingan o manga Sogo.

36. Na kagiya a makaoma ko Sulaiman (so Sogo iyan), na Pitharo (o Sulaiman): A ino Ako niyo mbu­gi sa tamok? A so ini bugai Rakun o Allah na tomo a di so inibugai Niyan rukano! Kuna, ka sukano na so pamumugayan myo na pu­khababaya-an niyo!

37. Kasowin ka kiran, ka Mata­-an a khitalingoma Mi kiran ndun so manga tantara a da-a kaphaka-ato iran non: Go Mata-an a mbogaon Nami siran ndun ro-o a khipakar­ orondan, a siran na khipakadada­ panas.

38. Pitharo lyan: Hai manga Nakoda! Antawa-a rukano i maka­wit Rakun ko Kantir iyan ko da iran Rakun pun kapakatalingoma, a Mbabayorantang siran?

39. Pitharo o Ifrit, a pud ko manga Jinn: A sakun i makawit Ruka on ko Dingka pun kapakaga­nat ko darpa-a Ka: Na Mata-an! A sakun ko makapantagon na titho a mabagur, a kasasana-an.

40. Pitharo o (Ashif lbnu Bar­ kiya a) adun a shisi-i Rukaniyan a Kata-o ko Kitab: A Sakun i maka­wit Ruka on sa di pun makandod si­ i Ruka so Kailaingka! Na kagiya a mailai Niyan a makabubukun ko obai Niyan, na Miyatharo lyan: A giya-i na pud ko Limo o Kadnan ko!- Ka ithupung lyan Rakun o ino Phanalamat Ako antawa-a Ma­ gongkir Ako! Na sa dun sa Man­alamat , na Mata-an ! A so Kapuphanalamat iyan na bagiyan o ginawa niyan; na sa dun sa Mongkir, na Mata-an! A so Kad­nan Ko na Kawasa, a Maginawa!

41. Pitharo lyan: A barungkasa niyo ron so Kantir iyan, ka ilain Tano o ino khakilala niyan, anta­ wa-a mabaloi a pud ko siran a di ron phamakakilala.

42. Na kagiya a makaoma (so Bai sa Saba), na adun a Mitharo: Ba lagida-i so Kantir ka? Pitharo iyan: A lagid o ba sukaniyan; na inibugai Rukami so Kata-o ko o na-an naya, go miyabaloi Kami a Mimbabayor­ antang.

43. Na kiya-alangan Sukaniyan (ko Paratiyaya ko Allah) o miyaba­loi a Pushimba-an niyan a salakao ko Allah: Ka Mata-an! A sukaniyan na miyabaloi a pud ko pagtao a manga Kapir.

44. Pitharo-on: Solud ka ko Astana: Na kagiya mailai niyan oto, na tiyarima iyan noto sa mala a ig, na kiyasawa-an niyan so mbala a pamosowan niyan . Pitharo ( on o Sulaiman ): A Mata-an naya! a Astana a mati­lak a Pagalongan. Pitharo iyan: A Kadnan Ko! Mata-an! a Sakun na kiyasalimbotan Ko a ginawa Ko: Na Mimbayorantang Ako a pud o Sulaiman ko Allah, a Kadnan o manga Ka-adun.

45. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami ko (pagtao a) Samood, so Pa­gari ran a Salih, sa Shimba-a niyo so Allah: Na sa maoto, na siran na miyadowa siran lompok a gi-i siran shasawala.

46. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Ino niyo phagalokaloki so marata ko da pun so mapiya? Ino kano di Phanguni sa Ma-ap ko Al­lah, ka angkano Mipangalimo.

47. Pitharo iran: A kiyashokna­ an kami sa marata sa sabap Ruka go sabap ko manga pud Ka. Pitharo lyan: A so sokna iyo a marata na si­ i ko Allah; kuna, ka sukano na pagtao a phphaniyoba-an.

48. Na adun a matatago ko Bandar a Ingud a siyao katao a puphamaminasa siran ko Lopa, go di siran Phangompiya.

49. Pitharo iran: A shasapa-i kano sa lbut ko Allah ka Mata-an a sulumun tano dun Sukaniyan go so Ta-alokon, oriyan niya n na Tharo-on tano dun ko Wali ron: A da tano kamasa-i a kiyapolang o Ta-alokon, go Mata-an! A sukutano na titho a manga bunar.

50. Na miyagikmat siran sa sam­por na a ikmat, go miyagikmat Kami sa samporna a ikmat, a siran na di ran mai-inungka.

51. Na Nggudaguda-angka o antona-a i miyambutad o kiyaakir­ an ko ikmat iran!-Mata-an! A Su­kami na piyolang Ami siran go so pagtao wiran, sa langon siran.

52. Na giyoto man so manga Walai ran,-a miyangaguguba,- sa­ bap ko Kiyandarowaka iran Mata­ an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda ko pagtao a manga Tata-o.

53. Na siyabut Ami so Miyamar­atiyaya, go mimbaloi siran a Khipa­nananggila.

54. Na (Aloyangka) so Lut go­ wani na Pitharo lyan ko pagtao Niyan: A ino niyo gi-i nggolaola-a so pakasisingai, a sukano na pu­ khailai niyo (a marata)?

55. Ino a Mata-an! A sukano na iputh- alingom a niyo ko manga Mama so kababaya a salakao ko manga Babai? Kuna, ka sukano na pagtao a da-a manga mulung iyo!

56. Na da-a miyabaloi a sumbag o pagtao Niyan a rowar sa Kiyatharowa iran: Sa paka-awa-a niyo so manga ta-al ok ko Lut ko ingud iyo: Mata-an siran! A manga tao a Pushosoti!

57. Na siyabut Ami sukaniyan go so Ta-alokon, inonta so Karoma Niyan: Ka inokor Ami sukaniyan a pud ko mithatalimbagak.

58. Na piyakaoranan Nami siran sa oran (a ator): Na miyakaratarata a ini oran ko Piyamaka-iktiyar (ada siran ndun Paratiyaya)!

59. Tharowangka: A so Podi na ruk o Allah, go Kalilintad a si-i ko manga Oripun Niyan a Pinili lyan. Ino so Allah aya lubi a mapiya, antawa-a so lpuphanakoto iran?

60. Ba (di aya lubi a mapiya) so Miyadun ko manga Langit a go so Lopa, go Piyakatoronan kano Ni­yan pho-on ko kawang sa ig? Na Piyakatho Ami sa sabap rukaniyan so manga Sapad a manga pipiya i paras: Na da-a miyabaloi a kapa-ar iyo ko Kapakatho a niyo ko kayo niyan. Ba adun a Tohan a pud o Allah? Kuna, ka siran na pagtao a phurimbangun niran (so Allah).

61. Ba (di aya lubi a mapiya) so biyaloi Niyan so Lopa a thatakna; go tiyagowan Niyan so pagulutulu­ tan niyan sa manga lawasaig; go tiyagowan Niyan sa manga Palao; go tiyagowan Niyan so pagulutan a dowa Kalodan sa Lut? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Kuna, ka so kadakulan kiran na di iran kata­wan.

62. Ba (di aya lubi a mapiya) so Pusumbag ko karurugunan, igira a miyanguni ron, go puphokas ko marata, go pumbaloi rukano a pu­ phamakasambi ko Lopa? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Miyakaito-ito a Kapuphakatadum iyo!

63. Ba (di aya lubi a mapiya) so gi-i rukano ngonana-o ko manga lilibotung ko Kalopa-an go so Ka­ lodan, go so pumbotawan rukano ko manga ndo a puphamalata ko ona-an o Limo Iyan? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Maporo so Allah a ka-a awat Iyan ko Ipupha­ manakoto iran (non)!

64. Ba (di aya lubi a mapiya) so Puphanagipho-on ko Kapangadun, oriyan niyan (ko Kapatai), na Kha­sowin Niyan (Madun so Miyama­ tai), go Puphagupur rukano ko pho­on ko kawang a go so Lopa? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Thar­owangka: A bugan niyo i karina niyo, o sukano i manga bunar!

65. Tharowangka: A da-a Mata­ o a tao a matatago ko manga Langit go so Lopa, ko migagaib a inonta so Allah: Go di ran mai-inungka o andai Kapagoyaga kiran.

66. Ba riya-ot o Kata-o iran so Akhirat? Kuna, ka siran na pukha­ dowadowa-an siran non, kuna, ka siran na miyangabobota siran non!

67. Na Pitharo o siran a Miya­ mangongkir: a ino amai ka mbaloi kami a botha, a go so manga lokus ami, ba Mata-an! a sukami na pha­ makaguma-on ndun (ko manga ko­bor)?

68. Sabunsabunar a minidiyandi rukutano waya,- sukutano go so manga lokus tano gowani: Da ko ungkaya inonta na manga iringa a kabokhag o miyanga-o ona.

69. Tharowangka: lalakao kano ko Lopa na phapandapat i niyo so miyambutad o kiyaak iran ko manga rarata i ongar.

70. Go Dingka siran pumboko­ on, go di nggagutun a rarub Ka so ikmat iran.

71. Na gi-i ran Tharo-on: A anda dun angkai a diyandi (a ka­ phakatalingoma o siksa) o sukano i manga bunar?

72. Tharowangka: A matatang­ kud a khabaloi a marani rukano so saba-ad ko puphagalokalokan niyo (a siksa)!

73. Na Mata-an! A so Kadnan Ka i titho a mala i Gagao ko manga Manosiya: Na ogaid na so kadaku­lan kiran na di siran Phanalamat.

74. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na katawan Niyan ndun so pagu-uma an o manga rarub iran, go so papayagun niran.

75. Go da-a migagaib, ko Langit a go so Lopa, a ba di matatago ko (Lauh Mahful a) Daptar a ma­payag.

76. Mata-an! A giyangkaya a na Puphanotholun Niyan ko manga Moriyatao o Israil so kadakulan ko siran na di siran non phagayonayon.

77. Na Mata-an naya! A titho a Torowan go Limo ko Miyamara­ tiyaya.

78. Mata-an! A so Kadnan Ka na lkhokom Iyan kiran so kokoman Niyan: go Sukaniyan so Domada­ag, a Mata-o.

79. Na Sarigingka so Allah: Mata-an! a Suka na si-i ko bunar a mapayag.

80. Mata-an! A Suka na Dingka M aphakinug ko Miyamatai, go Dingka Maphakinug ko manga bungul, so Pananawag igira-a tomi­ningur siran a khitatalikhod.

81. Na da Ruka i Bangka Man­ ggonana-o so manga bota, sa kapo­kas ko kadadadag iran: Da-a Maphakanug Ka a rowar ko tao a Mapaparatiyaya ko manga Ayat Ami, na siran i Mimbabayorantang.

82. Na amai ka makatana kiran so Katharo, na pakagumawan Nami siran sa binatang ko Lopa: Sa Imbitiyarai niyan siran, sa Mata­ an! A so manga Manosiya na miya­ baloi siran a so manga Ayat Ami na di iran tatangkudun.

83. Na si-i ko gawi-i a timo-on Nami pho-on ko oman i pagtao so isa ka Sagorompong a pud ko tao a gi-i niyan Pakambokhagun so man­ ga Ayat Ami, na siran na pakaphu­ punanayawa-an siran,-

84. Taman sa amai ka makaoma siran (ko Allah), na Tharo-on niyan: Ino niyo Pakapumbokhaga so man­ ga Ayat Akun, go da niyo to sushu­ba a Kata-o, ino antona-a so Pinggolaola niyo?

85. Na maka tana kira n so Katharo, sabap ko Kiyandarowaka iran, na siran na di siran maka Putharo.

86. Ba iran nda Manggudaguda a Mata-an! A Sukami na biyaloi Ami so gagawi-i ka-an siran non puphakadukha, go so daondao a Mipuphangilailai? Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a man­ ga Tanda ko pagtao a Khipapara­ tiyaya!

87. Na si-i ko gawi-i a Kaiyopa ko Sanggakala, na kalukan so ma­ tatago ko manga Langit, go so ma­ tatago ko Lopa, inonta so kabaya o Allah: Na oman i isa na Makatalin­ goma siran Rukaniyan a Khipaka­ pangangalimbaba-an.

88. Na Mailaingka so manga Palao, a aya Tarima-a Kaon na thatakna: A (o ba di) sukaniyan na somasagumbut sa (lagid o) kasasa­gumbut o Gabon: Galubuk o Allah, a so Mimbaibait ko langowan ta­man: Mata-an! A Sukaniyan i Kaip ko gi-i niyo nggolaola-an.

89. Sa tao a mitalingoma niyan so mapiya, na adun a bagiyan niyan a mapiya a di sukaniyan; go siran ko pakalukluk sa Alongan noto na Khisasarig siran.

90. Na sa tao a mitalingoma niyan so marata, na Phoshangun so manga Paras iran ko Naraka (Tharo-on kiran:) Ba adun a im­ balas rukano a rowar ko Pinggolao­la niyo?

91. (Tharowangka:) Aya bo a ini Sogo Rakun na so Kasimba-a Ko ko Kadnan angkai a lngud, a so Piyakipagadatan Niyan Sukaniyan, go ruk Iyan so langowan taman: go ini Sogo Rakun a mabaloi Ako a pud ko Mimbabayorantang,-

92. Go so Kapuphangadi-i Ko ko Qur-an: Na sa tao a Montol, na Phakaontol sa ruk bo o ginawa niyan; na sa tao a somilai, na Thar­owangka: A Sakun na matag Ako pud ko Puphamaka-iktiyar.

93. Go Tharowangka: A so Ban­togan na ruk o Allah, Phaki-ilai Ni yan rukano so manga Tanda lyan, na khakilala niyo to; na da ko Kadnan Ka i ba Niyan kalilipati so gi-i niyo nggolaola-an.