Surah Fussilat ( Explained in Detail )

1. Caa-Miim (edde faxem Yalli yaaxige).

2. Ama-Qhuraanih oobiyyi fulte racmattaay gunê racmatta-le Yallih kabuk yekke.

3. Kitaabay aayoota как baxxaqsinte usuk Qhuraanay qarab-af yaaxige marah qarab afat yani kinni.

4. A kitab (Qhuraan kitab kinnuk) yeemeneeh kaal taniimil taamite mara jannatal ayti-kumusa kaadu koroositeeh derre kaat cabe mara girál meesiisak yemeete tokkel maggo mari derre kaat cabeeh usun yaabbe mara hinnon.

5. Koros Nabiik itteh; ni-sorkocô baxitte atu nee fan как sectaamak alifut taniih ni-aytiitat gibda taniih nee kee ku-fanat reebi yan ku- seecó oggollaamak, toysa atu ku- diini koh yascasseemil taamit nanu diggah ni-diini neh yascasseemil taamitennok.

6. Ixxic nabiyow:ama-korosuk cagalah anu sin innah yan seehadaytu kinniyo Yalli wacyi yol oobisam akke waytek, cagalah sin Yallay qibaadá cakkisita inki Yallay agleyta sinni, toysa Yalla fan sin gudduysu waa gita fan ufkunaay kaal soolaay dambi cabti kaal esserita, Yallat agleyta haytah tan korosuh finqi yan.

7. Yalla inkittoysaanamat sinni nafsi saytunnoyse weeh Yalli ken kah amrise zaká aceewaa mara kaadu usun ellecaboh ayróy (qhiyaamah ay rd kinnuk) ugut ay rd kinnil koroosite mara kinnon.

8. Diggah yeemcneeh mcqc taamoomi abbaasite mari Yallah tet caglisak aggiriqqe sinni galtd-lon Yallih garil.

9. Nabiyow A korosuk ixxic; diggah isin koroosittaanaa baaxd namma ayrdh addat gine Rabbil kaadu agleytit kaat haytaanaa?woo Rabbi usuk gind Rabbi kinnik.

10.Kaadu tet bagul qaleelá daabiseeh tet kayri yeymeggeeh tet addal rizqhi cagguduseh mutuccutaamah dudda-le affara ayroy massowtah addat, essera marah.

11.Tohuk lakat Yalli qaran ginuh qaran fan haysite, usuk (qaran kinnuk) qiirih anuk, tokkel Yalli qaran kee baaxdk iyyeh; Yi-amri faxak oggola hinnay dirkih oggola, qaran kee baaxo itteh; ku-amri cinnam neh matakkaay ku-amri oggolleh.

12.Tokkel malciná qaraanih gindk namma ayrdh addat gabá kaleeh, kulli qaraanal-le amri oobise. Kaadu Addunyâ qaran ifa cutuukut bilqisne kaadu sheetoona qaraanak yab ankacissaah yab garaqtaamak dacayri tet (cutuk kinnuk) abne, woo ginóy qaxmeqe mayso-leeh ixxiga-le Rabbih caggudusiyyaa kee dudda kinni.

13. Tokkel koros iimaanat derre cabtek, toysa keenik ixxic nabiyow; qaad kee samuud bayisse kakkaqóh innah tan kakkaqóh digaaláy sin saaxissak sin meesiisa.

14. Farmoytit keenik fooca-le gambii kee keenik derre-le gambik keenih temeete waqdi Yallak sah tu- maqbudina axcuk, usun iyyeenih (koros kinnuk); Yalli faxinnay malayka farmoytiitih nel oobisak yen. Tokkel diggaluk nanu cinneeh koroositneh isin edde rubsummu itteenim.

15. Qaadah (Nabii Huud шага kinnuk) tu-gactekii, tokkel baaxô bagul kaxxa-mariinitteh Yallih naqoosal cakki maliinoh, kaadu nek qandeh iyyi gibdii iyyen? Mayablaanaa! Diggah Yallay ken gine Usuk qandeh keenik gibdim? Kaadu usun Ni-astooti angadduk sugen.

16. Tokkel kaxxa xabcaa kee kaxxa hawwugtó-le (harrugtó-le) caacay keenil rubne keenit umah tan ayroorat, addunyâ manol mayqanxa-le digaalá ken tammosná gidah, Akeerâ digaaláh tu-gactek, mayqanxah lafitak raqtaah, usun ken cattam malón.

17. Ka adu Samuuduh tu-gactekii (Nabii Saalic mara kinnuk), cakki gita keenih baxxaqisneeh, intî sinná (makô gita) dooriten tirtô gitak, Tokkel kakkaqô digaaláy mayqanxa-le ken bayisse koroosannuu kee abak sugen uma taamah sabbatah.

18.Kaadu qaad kee Samuud edde finqitte digaalák keenik yeemeneeh, Yallak meesitak suge mara naggosneh.

19. Nabiyow kassis, Yallih naqboytit gira fan maagowsinta ayró naharsi mara keenik hirriigâ maral hooriyta Malayka.

20.Usun jahannam giráh amoh yamaateeniih, sinni umaaneená yangadden waqdi, ken maabbaay (aytiita kinnuk), ken mabulwaay (intiita kinnuk), ken arooba (xagar kinnuk) keenil sumaaqitta addunyal abak sugen uma taamoomil.

21.Kaadu Yallih naqboytit sinni aroobak (xagar kinnuk) macah nel sumaaqittaanaah iyyan. Ummaanim yaabisa Yalli nee yaabisa keenik itta ken arooba. Kaadu naharsi adda sin gintem kaa kinniih kaa fan gacsimtan rabteeniik lakal.

22.Kaadu sinni qellisak masuginniton umaané abtan waqdi sin maabbaay, sin mabulwaay, sin arooba siinil sumaaqittaamih meesih, kinnih immay diggah Yalli abba haytaanamak maggom aaxigc waam akkaluk sugtcn.

23.Kaadu woh sin uma dareemuy sin bayiseeh, girá sin culsey sinni Rabbi edde daremteeni kinni, tokkel baxaysite marah maacissen.

24.Tokkel digaalál coolaysiteenik (yisbireenik) girá keen i к orbeynaay, toobah addunyâ madaara essereenik, usun woh как oggolan mara hinnon keenik iyya Yalli.

25.Kaadu keenih massosneh uma kataysiisiy addunyal uma taamá qaxa keenit bahsissey akeera ken hawweenisse, kaadu digaalá maxcó keenil nummatteeh madqimteh keenik naharat warrayte ummattâ luk ginni koros kee seehadâ korosuk. Diggah usun baxaysiteeh kasaarite marah sugen.

26.Koroosite mari ama Qhuraan mankacsinaay werrek kaat (Nabii kinnuk) ixxica sittak iyyen; kaak tayseeniih Qhuraan kiraate cabamkeh.

27.Toysa diggah korosuk ama yaabat yaabe mara gibdi digaalá ken tammoysenno, kaadu usun abak sugen uma taamál gacta galtóh ken galtenno akeeral.

28.Woh ken kah geytem Yallih naqboytiitih galtó girá tekkeemih sabbata, tet addal waara dabqa-lon addunyal Ni-aayoota angadduk sugeenimih galtóh.

29. Kaadu koroosite mari giráh addal anuk iyyeh; Ni-Rabbow ginnii kee seehadak nee makkoyse nammay nee uybulluy, ken nammay ninni ibitteh gubat haynaah, girák guba raaqa mara yakkeeni gidah.

30. Diggah ni-Rabbi Yalla iyye maray, lakal tohul soolel, malayka keenil obta rabi kcenih yamaate waqdi, ma-meesitinaay, ma-rookitinaay, ayti-kibbi haysa elle xagnisinten jannatih culimil keenik axcuk.

31. Nanu sin awlaytiiti addunyâ manoo kee akeeral, kaadu Jannat addal sin nafsi faxxa haam litoonuuh, kay addal esserri haytaanam liton keenik itta malayka.

32. Woh dambi siinih cabaah, nacrur siinih-le Rabbik tan qibnaytiinó kinni.

33. Kaadu maxcóh iyyi yayseeh, Yallih inkittinaanee kee Kay qibaadá fan sinaamah seecaah, meqe taama aba numuy diggah anu muslimiinik numuk teyna kinniyo iyyak. (num mayaysa).

34. Maqaanée kee umaané ma- massowtak umaané kol baaheh yan numih umaané xiq (qursus) kee qafuuy meqem kaah abtaamat gutuq, toysa koo kee fanat umaané как tan num diggah kacanuh xayi kataysah inna koh akke-le.

35. Kaadu umaané maqaanét gutqaanam matantacawwimaay mageytimta kaxxa sabri-le marah akke waytek kaadu is matantacawwimaay mageytimta kaxxa saamii kee galtó-le numuh akke waytek addunyaa kee akeeral.

36. Kaadu sheetanak tan muknoonaa kee waswasa tayse tiyay kah amrisintek koo maktek toysa Yalla kaak maggansit kaa (sheetan kinnuk) kok waaselek, diggah Yalli yaabbi, yaaxigi.

37. Yallih astootik kay inkittinaanee kee kay dudda tascasseemik tanim, bar kee laqóoy, ayróo kee alsá, Ayróh ma-kummaatinaay, alsáh ma-kummaatinay ken gineh yan Yallah kummaata cagalah, nummah kaa yaqbude тага tekkeenik.

38. Tokkel ama-koros Yallah sujuud abtaamak kaxxa-mariinittek yanoonay ken ixxic nabiyow; ku- Rabbih xaqul tan Malayka baraay laqó kaa saytunnossaah usun wohuk mataqban.

39. Kaadu kay astootik kay inkittinaanee kee kay dudda tascaseemik tanim, diggaluk atu baaxó qabaarah kafah tet table, tokkel lee (rob) teetil oobisna waqdi tangayyeeh ufyuttaah fayya itta, diggah rabteek gamadal tet yaynuwwee Rabbi rabtem yaynuwweemih dudda-le, diggah Yalli ummaan iimih qamal geyto-li kinni.

40. Diggah Ni-aayootak daggaawaah koroosita mari, ken caagiida nek maqellitta. Girat gasyima num yayse innaa? Hinnay qhiyaamah ayró amaanah yamaate num yayseeh? A-korosey faxxa hayteenim abita, diggah Yalli abba haytaanam yabali kinnik.

41. Diggah Qhuraan keenih yemeete waqdi kaal koroositeeh, yengcdde mari, wohul diggalsime-le. Diggah a-Qhuraan Yalli kaa yiysiiseeh, mayso-le kitab kinni.

42. Baatil fooca-le gambik kaat mayamaataay, derre-le gambik kaat mayamaataay, usuk tu-kaat ossaanaah tu-kaak daggoysaanamak daccarsime kitab kinni, Yallay fayla leeh naggaarah yanih kabuk obsimeemih sabbatah.

43. Nabiyow ama koros kok ittam mali kok naharat temeete farmoytiitik iyyeenim akke waytek, diggah ku- Rabbi dambi cabtiliiy, qansarissa digaalá-li.

44. Nabiyow ama Qhuraan “Qajanť’afat (Qarab-af akke waa afat) kaa haynaamal, aayoota kaak macah baxxaqsime wayteeh ni- afat? Qhuraan qajamaay, Nabii qarabtoytaa? Axcuk yenen. Keenik ixxic nabiyow; ama Qhuraan yeemene marah tirtooy, diwá. Kaadu kaa nummaysewee marak aytiital gibda keenik taniih, usuk (Qhuraan kinnuk) ken sorkocô baxittel inti sinnaay diteey, tirri kaal miyyan. Woo korosuy Qhuraan nummayse wayte, xer- ikkek kah seecan maray ken kah seecaanam aabbe waah inna kinni.

45. Yalli xiibitak iyyah; Muusah kitab neceeh koh kah necee innah, tokkel kay mari itta kaal weeh. Ku-Rabbik tookome qangará suge wannay ken fan meklimak yen addunyal elle, kaadu diggah usun Qhuraanak shakkiiy, gibdi agay- waagat yanin.

46. Maqaané abita num isi nafsih abitaah, umaané aba num isi nafsil abaah, ku-Rabbi naqoosa yadlumi hinna.

47. Qhiyaamá cdde takke waktih ixxiga Yalla fan gacsimta. Kaadu le-qoxxittek (sibaabik/faanittek) yawqe mexexi mayanaay, say- tiyay tassukuqqeeh xalta matan kay ixxigal akke waytek. Kaadu Yot agleh haak sugten agleytit annih teetiiy, keenik axcuk keenih seecuwaa ayró, koros ittah ; “asaaku koo naysixxigeh atu agleyta litoomuh sumaaqita num net aneewaam”.

48. Kaadu keenik bayteh duma addunyal Yallak kallah aqbaduk sugeenim, tokkel usun kudaanaah, eleelitan rike aalle waanam yismiteenih Yallih digaalák.

49. Seehadayti mataqba (manakura) isi Rabbit addunyâ maqaaneh guranah xaqtimaamak, kaadu umaané (tuddagnaay, biyaakaay, ....) kaa xagtek, toysa usuk (korosta kinnuk) yabboodiiy yaggiriqqi kinni Yallih racmatak.

50. Kaadu nummaak Nek tan maqaané kaa tammosnek (korosta kinnuk) gibdaabini kaa xageek lakat, diggaluk ah-yiimiy yi-angoyyal geeh, qhiyaamá uguttam makkala. kaadu yi-Rabbi fan gace yoo tekkek anu diggaluk Kay xaqul Jannat liyo axcele. Tokkel diggaluk koroosite marah warsenno umaanek abeenim, kaadu diggaluk ken tammoysenno gibdi digaalá.

51. Kaadu seehadaytuh qaafiyat kee gaddaliinot namqe waqdi, derre cabaah, kaxxa-mariinoh moyya karerri haa cakkih rammitaamak, kaadu umaané kaa xagta waqdi tokkel usuk kaxxa xaaqo-li yakke.

52. Nabiyow a-korosuk ixxic; yoh warisay a-Qhuraan Yallih garik yen kaa tekkeeh, lakat kaal koroositteeniih dirabbosseenik, siinik makot gexoh iyyi gacaa?, cakki kaxxa akaalafah tekeelefeeniih einten waqdi? (num magaca).

53. A-koros Ni-astooti aybullenno qaran kee baaxô deraafeey, ken nafsittel, Qhuraan cakki kinnim keenih baxxaqqa ittam fanah. Kaadu ku-Rabbik ken maxiqtaa astáh, Qhuraan cakki kinniih diggah usuk kulliimil sumaaqitam?

54. Oobbiyooy! Diggah usun (koros kinnuk) sinni Rabbih angaarawak agay-waagat yanin? Oobbiyooy! diggah Yalli ummaanim marot yabbixe ixxigaa kee duddal, kaak qellittam matan.